Inteligencia Emocional Social

[:es]¿Sabes las diferencias entre estereotipo y prejuicio?[:en]Do you know the differences between stereotype and prejudice?[:gl]Sabes as diferenzas entre estereotipo e prexuizo?[:]

estereotipos y prejuicios
[:es]Los conceptos estereotipo y prejuicio suelen ser confundidos con asiduidad. Sin embargo, desde la psicología social son conceptos con matices diferentes. Generalmente, ambos conceptos son usados para definir actitudes negativas que a la postre son fruto de desigualdades sociales o procesos discriminatorios. Pero, ¿sabes realmente la diferencia entre estereotipo y prejuicio? Vamos a intentar explicarlo de forma sencilla con algunos ejemplos.

¿Qué es un estereotipo?

Podemos definir estereotipo como aquel consenso de opinión respecto a las características (rasgos, conductas, etc.) atribuidas a un grupo. Es decir, los estereotipos son creencias o ideas organizadas sobre las características asociadas a diferentes grupos sociales, tales como el aspecto físico, los intereses, las ocupaciones, etnias, etc. Son imágenes, ideas, opiniones o interpretaciones sobre los elementos de un grupo de manera simplificada.

>> Artículo relacionado: Estereotipos de género: ¿por qué rosa o azul?

Pero, ¿todas las interpretaciones que hacemos son siempre interpretaciones negativas? No. Un estereotipo puede ser positivo, negativo o incluso neutral. Por ejemplo, creer que todos los turistas alemanes van en chanclas y calcetines, puede tener una interpretación negativa o positiva en función del valor que cada uno haga sobre esa característica del grupo. Categorizar a una persona como “friki” simplemente porque le gusten mucho los ordenadores o los videojuegos es otro ejemplo de idea simplificada que bien puede ser tomada de forma negativa como positiva, en función del contexto. Un estereotipo que podría ser categorizado como positivo, podría ser, por ejemplo, creer que todos los japoneses son disciplinados. No obstante, y por desgracia, suelen resaltar o transcender más los estereotipos negativos, como la falsa creencia de que todas las mujeres rubias son tontas. Y es que muchas veces los estereotipos son generados por distorsiones cognitivas de la realidad.

¿Por qué creamos estereotipos?

Los estereotipos, según Allport (1954), cumplen funciones de categorización (simplificación del universo estimular); defensa de los valores (mantienen la distintividad positiva para el endogrupo, sobre todo cuando el status quo puede ser puesto en evidencia) y de mantenimiento del propio statuo quo (facilita el control de la ideología dominante en el contexto).

>> Artículo relacionado: Cómo los sesgos cognitivos afectan a nuestras decisiones diarias

¿Qué es un prejuicio?

Pues bien, un prejuicio es una actitud, generalmente de rechazo, hacia los miembros de un grupo. Es una reacción injustificada ante una persona originada por la pertenencia de ésta a un grupo social concreto. Los prejuicios son los sentimientos y emociones positivas o negativas que se tienen sobre un grupo social y sus miembros.

Por ejemplo, cuando una persona reacciona de forma negativa cuando ve a una mujer aparcando mal, o cuando una persona agarra su bolso con fuerza para que no se lo roben cuando ve entrar en el metro a una persona de color. Evidentemente, ambas creencias son erróneas, son estereotipadas, y se convierten en prejuicios negativos cuando se usan de forma afectiva o emocional (frustración en el coche, defensa en el metro). Si no existiese esa reacción, esa actitud, solo existiría el estereotipo. Como sucede con los estereotipos, no todos los prejuicios son negativos.

>> Artícilo relacionado: Orientación para la igualdad de oportunidades y la justicia social en el ámbito laboral

Diferencia entre estereotipo y prejuicio.

Por tanto, lo que diferencia al estereotipo del prejuicio es la actitud mostrada, la reacción. Un estereotipo (positivo o negativo) es una opinión justificada de componente cognitivo y el componente del prejuicio sería afectivo y de carácter irracional e injusto, es una actitud negativa (o positiva si es el caso). Así que, podríamos decir que un estereotipo podría desencadenar en una actitud prejuiciosa (negativa o positiva).

>> Artículo relacionado: Racismo inconsciente [VIDEO].

Ejemplos de estereotipo y prejuicio.

A modo de resumen, unos ejemplos.

El estereotipo de género (y laboral) de que las mujeres son las mejores candidatas para desempeñar funciones de secretaría podría desencadenar en un prejuicio negativo hacia un buen candidato masculino, descartándolo del proceso de selección por el simple hecho de ser hombre, o bien los propios compañeros de trabajo podrían tener actitudes prejuiciosas negativas hacia un hombre por desempeñar un trabajo de “mujeres”.

Otro ejemplo de estereotipo es la idea de que todos los políticos son corruptos, el prejuicio negativo se daría cuando a pesar de desconocer si los de tu ciudad lo son o no, no ir a votar como actitud negativa ante el grupo de los políticos. Más ejemplos, creer que las mujeres no juegan bien al fútbol (estereotipo) y la actitud de despreciar a una mujer para tu equipo a la hora de jugar un partido con los amigos, cuando igual es la que mejor juega de todos (prejuicio negativo). Por último, según el estereotipo de que todas las mujeres rubias son tontas, Marilyn Monroe (foto del artículo) debería serlo, sin embargo su coeficiente intelectual dice todo lo contrario ;).

Existen millones de ejemplos de prejuicios y estereotipos. ¿Sabes ahora identificarlos mejor? ¿Serías capaz de poner ejemplos de estereotipo y de prejuicio?

>> Artículo relacionado: Tipo T.R.U.M.P o G.A.N.D.H.I.: Patrones mentales y pensamiento crítico

_

Referencias bibliográficas:

Allport, G. W. (1954). The nature of prejudice. Reading: Addison-Wesley. 

Morales, J.F., Huici. C. (2003). Psicología Social. Madrid: UNED[:en]The concepts stereotype and prejudice are often confused with assiduity. However, from social psychology are concepts with different nuances. Generally, both concepts are used to define negative attitudes that in the end are the result of social inequalities or discriminatory processes. But do you really know the difference between stereotype and prejudice? Let’s try to explain it in a simple way with some examples.

What is a stereotype?

We can define stereotype as that consensus of opinion regarding the characteristics (traits, behaviors, etc.) attributed to a group. That is, stereotypes are organized beliefs or ideas about the characteristics associated with different social groups, such as the physical aspect, interests, occupations, ethnicities, etc. They are images, ideas, opinions or interpretations about the elements of a group in a simplified way.

But are all the interpretations we make always negative interpretations? No. A stereotype can be positive, negative or even neutral. For example, believing that all German tourists go in flip-flops and socks can have a negative or positive interpretation depending on the value each one makes on that characteristic of the group. Categorizing a person as a “geek” simply because he or she likes computers or videogames is another example of a simplified idea that can be taken negatively or positively, depending on the context. A stereotype that could be categorized as positive might be, for example, to believe that all Japanese are disciplined. However, and unfortunately, they often highlight or transcend more negative stereotypes, such as the false belief that all blond women are silly. And is that many times stereotypes are generated by cognitive distortions of reality.

Why do we create stereotypes?

Stereotypes, according to Allport (1954), perform categorization functions (simplification of the stimulating universe); Defense of values ​​(they maintain positive distinctiveness for the endogroup, especially when the status quo can be brought to light) and maintaining the status quo (facilitates control of the dominant ideology in context).

>> Related Article: How Cognitive Biases Affect Our Daily Decisions

What is a prejudice?

Well, a prejudice is an attitude, usually of rejection, towards the members of a group. It is an unjustified reaction to a person originated by the person’s belonging to a particular social group. Prejudices are the positive and negative feelings and emotions you have about a social group and its members.

For example, when a person reacts negatively when he sees a woman parking badly, or when a person grabs his bag with force so that they do not steal it when a person of color enters the subway. Obviously, both beliefs are erroneous, stereotyped, and become negative prejudices when used emotionally or emotionally (frustration in the car, defense in the subway). If there was no such reaction, that attitude, there would be only the stereotype.

As with stereotypes, not all prejudices are negative. There are positive biases, for example when you pay more attention or you pay more attention to a person in a suit, as if the suit gives the person good qualities. There may even be hidden prejudices, such as unconscious racism (see video).

Difference between stereotype and prejudice.

Therefore, what sets the stereotype apart from prejudice is the attitude shown, the reaction. A stereotype (positive or negative) is a justified opinion of cognitive component and the component of prejudice would be affective and irrational and unfair, is a negative attitude (or positive if it is the case). So, we could say that a stereotype could trigger a prejudiced attitude (negative or positive).

>> Related article: Unconscious racism [VIDEO].

To summarize, an example, the stereotype that women are the best candidates to perform secretarial duties could trigger a negative prejudice towards a good male candidate, discarding the selection process for the simple fact of being male, or Either the coworkers themselves might have negative prejudicial attitudes toward a man for performing “women’s” work.

Another example of a stereotype is the idea that all politicians are corrupt, negative prejudice would occur when despite not knowing whether those in your city are or not, not to vote as a negative attitude before the group of politicians.

There are millions of examples of prejudices and stereotypes. Do you know how to identify them better? Would you be able to put examples of stereotype and prejudice?

_

References:

Allport, G. W. (1954). The nature of prejudice. Reading: Addison-Wesley. 

Morales, J.F., Huici. C. (2003). Psicología Social. Madrid: UNED[:gl]Os conceptos estereotipo e prexuízo adoita ser confundidos con asiduidade. Con todo, desde a psicoloxía social son conceptos con matices diferentes. Xeralmente, ambos os conceptos son usados para definir actitudes negativas que ao cabo son froito de desigualdades sociais ou procesos discriminatorios. Pero, sabes realmente a diferenza entre estereotipo e prexuízo? Imos tentar explicalo de forma sinxela con algúns exemplos.

Que é un estereotipo?

Podemos definir estereotipo como aquel consenso de opinión respecto das características (trazos, condutas, etc.) atribuídas a un grupo. É dicir, os estereotipos son crenzas ou ideas organizadas sobre as características asociadas a diferentes grupos sociais, tales como o aspecto físico, os intereses, as ocupacións, etnias, etc. Son imaxes, ideas, opinións ou interpretacións sobre os elementos dun grupo de maneira simplificada.

Pero, todas as interpretacións que facemos son sempre interpretacións negativas? Non. Un estereotipo pode ser positivo, negativo ou mesmo neutral. Por exemplo, crer que todos os turistas alemáns van en chanclas e calcetíns, pode ter unha interpretación negativa ou positiva en función do valor que cada un faga sobre esa característica do grupo. Categorizar a unha persoa como “friki” simplemente porque lle gusten moito os computadores ou os videoxogos é outro exemplo de idea simplificada que ben pode ser tomada de forma negativa como positiva, en función do contexto. Un estereotipo que podería ser categorizado como positivo, podería ser, por exemplo, crer que todos os xaponeses son disciplinados. No entanto, e por desgraza, adoitan resaltar ou transcender máis os estereotipos negativos, como a falsa crenza de que todas as mulleres louras son parvas. E é que moitas veces os estereotipos son xerados por distorsións cognitivas da realidade.

Por que creamos estereotipos?

Os estereotipos, segundo Allport (1954), cumpren funcións de categorización (simplificación do universo estimular); defensa dos valores (manteñen a distintividad positiva para o endogrupo, sobre todo cando o status quo pode ser posto en evidencia) e de mantemento do propio statuo quo (facilita o control da ideoloxía dominante no contexto).

>> Artigo relacionado: Como os rumbos cognitivos afectan as nosas decisións diarias

Que é un prexuízo?

Pois ben, un prexuízo é unha actitude, xeralmente de rexeitamento, cara aos membros dun grupo. É unha reacción inxustificada ante unha persoa orixinada pola pertenza desta a un grupo social concreto. Os prexuízos son os sentimentos e emocións positivas ou negativas que se teñen sobre un grupo social e os seus membros.

Por exemplo, cando unha persoa reacciona de forma negativa cando ve a unha muller aparcando mal, ou cando unha persoa agarra o seu bolso con forza para que non llo rouben cando ve entrar no metro a unha persoa de cor. Evidentemente, ambas as crenzas son erróneas, son estereotipadas, e convértense en prexuízos negativos cando se usan de forma afectiva ou emocional (frustración no coche, defensa no metro). Se non existise esa reacción, esa actitude, só existiría o estereotipo.

Como sucede cos estereotipos, non todos os prexuízos son negativos. Existen prexuízos positivos, por exemplo cando se lle presta máis atención ou se lle fai máis caso a unha persoa vestida de traxe, coma se o traxe dotase de boas calidades á persoa por si só. Mesmo poden existir prexuízos ocultos, como sucede co racismo incosciente (ver vídeo).

Diferenza entre estereotipo e prexuízo.

Por tanto, o que diferencia ao estereotipo do prexuízo é a actitude mostrada, a reacción. Un estereotipo (positivo ou negativo) é unha opinión justificada de compoñente cognitivo e o compoñente do prexuízo sería afectivo e de carácter irracional e inxusto, é unha actitude negativa (ou positiva se é o caso). Así que, poderiamos dicir que un estereotipo podería desencadear nunha actitude prejuiciosa (negativa ou positiva).

>> Artigo relacionado: Racismo inconsciente [VÍDEO].

A modo de resumo, un exemplo, o estereotipo laboral de que as mulleres son as mellores candidatas para desempeñar funcións de secretaría podería desencadear nun prexuízo negativo cara a un bo candidato masculino, descartándoo do proceso de selección polo simple feito de ser home, ou ben os propios compañeiros de traballo poderían ter actitudes prejuiciosas negativas cara a un home por desempeñar un traballo de “mulleres”.

Outro exemplo de estereotipo é a idea de que todos os políticos son corruptos, o prexuízo negativo daríase cando a pesar de descoñecer se os da túa cidade sono ou non, non ir votar como actitude negativa ante o grupo dos políticos.

Existen millóns de exemplos de prexuízos e estereotipos. Sabes agora identificalos mellor? Serías capaz de pór exemplos de estereotipo e de prexuízo?

_

Referencias bibliográficas:

Allport, G. W. (1954). The nature of prejudice. Reading: Addison-Wesley. 

Morales, J.F., Huici. C. (2003). Psicología Social. Madrid: UNED[:]

Iván Pico

Director y creador de Psicopico.com. Psicólogo Colegiado G-5480. Graduado en Psicología. Diplomado en Ciencias Empresariales y Máster en Orientación Profesional. Máster en Psicología del Trabajo y Organizaciones. Posgrado en Psicología del Deporte y Entrenador Profesional de Futsal Nivel 3. Visita la sección "Sobre mí"para saber más. ¿Quieres una consulta personalizada? ¡Contacta conmigo en https://ivanpico.es/!

20 Comentarios

Click aquí para dejar un comentario

  • Un estereotipo podría ser que las mujeres no pueden violar, el prejuicio se encontraría en la reacción de las personas que saben de noticias en que mujeres sí han violado, teniendo como reacción la broma (o bien el repudio)

  • Llegue aquí porque estaba viendo una serie y me tope con un comentario que decía que un capitulo era discriminatorio; hoy pasa mucho en televisión que se reclama que algo discrimina ha un cierto grupo, aunque en muchas ocasiones se trata del uso de estereotipos; sin embargo, aun leyendo tu articulo no sabría cuando diferenciar que algo es un estereotipo a cuando fuese una discriminación. ¿Cual seria la diferencia (en una serie x en tv) entre una escena de estereotipo y una escena que fuese discriminatoria?

    • Hola Valentina.

      Para que se produjese una discriminación debe existir una acción negativa. Es decir, el estereotipo es la imagen mental (creencia) que se realiza y la discriminación es la conducta negativa en relación a ese pensamiento. En el ejemplo que dices de una escena, un estereotipo sería creer que todos los actores de artes marciales son de origen oriental (chinos, japoneses…), la discriminación sería si para realizar esa escena descartan a todos los actores americanos por pensar que no serán buenos en las artes marciales. Se produce una caracterización del personaje por estereotipo, discriminando a otras opciones que podrían ser incluso mejores.

      No sé si me he explicado. Espero que sí 🙂

      Un saludo y gracias por el comentario.

      Iván Pico
      Psicólogo online

      • Hola Iván.

        Sí, me aclaro bastante la idea. Me puse a investigar y la verdad se logra notar la diferencia; como en los cortos animados de las épocas de guerra, donde solían retratar a los del grupo enemigo con bastantes estereotipos, pero a un punto de mostrarlos como los malos o como los tontos (dependiendo del sentido humorístico del show). En cambio, en escenas que usan estereotipos los personajes reaccionan de maneras diversas a estos, dando retratos de los personajes desde distintos puntos.

        Un saludos y muchas gracias por responder 🙂

  • Comprar una pizza y pasar por al lado de un gordo. Pensar que no te dejará nada si te pide es parte del estereotipo, mientras que la actitud prejuiciosa sería esconder la pizza jajajaj

    No sé la diferencia entre actitud prejuiciosa y discriminación porque las usaría como sinónimos, de todas formas yo diría que una actitud discriminatoria no se da por el comportamiento de un grupo, sino que por raza, genero, etc. Es decir, solo con mirar puedo discriminar, mientras que una actitud prejuiciosa necesitaría de información acerca del comportamiento de un grupo.

    Por ej: Hitler y la discriminación a negros, judíos, gente enferma. Los negros no tenían opción obviamente pero los judíos bastaba con que se convirtieran al catolicismo para “salvarse”.

    • Hola Carla.
      Gracias por la aportación, muy interesante.

      En cuanto a lo de la discriminación, la diferencia radica en realizar o no la conducta que se cree (estereotipo o prejuicio). En el caso de Hitler ña discriminación es más que evidentemente.

      Es decir, la discriminación va a llevar consigo siempre un prejuicio negativo pero no siempre al revés.

      Por ejemplo, puedes pensar lo de ña pizza y el gordo pero no actuar en consecuencia y quedarte solo con la creencia mental.

      Un saludo,

      Iván Pico
      Psicólogo online

  • Iván, muchas gracias por tu blog y por este artículo. He llegado hasta aquí porque estoy intentando profundizar en el estereotipo, prejuicio, y su uso como herramienta de dominación o discriminación de un colectivo hacia otro. Me he servido mucho la información que expones. Me voy a suscribir a tu blog para no perderme tus próximos artículos.

    • ¡Hola! Muchas gracias por las palabras y tu suscripción 🙂 Así da gusto trabajar.
      Si tienes cualquier duda sobre estereotipos o psicología en generar por aquí me tienes e intentaré ayudarte.

      Un saludo,

      Iván Pico
      Psicólogo online
      Lugo, Galicia

      • Iván ya que te has ofrecido… me puedes decir, si la siguiente interpretación sería correcta: El problema de los estereotipos es que terminan convirtiéndose en prejuicios, “los andaluces somos analfabetos, no sabemos hablar” estereotipo, usar el habla andaluza para representar papeles de porteros, criadas, o para anunciar limpia-váter, y sin embargo tener problemas para entender a un médico que habla con acento sevillano, ¿es un prejuicio? ; el que las empresas de publicidad usen el habla andaluza para vender productos de limpieza pero no para anunciar productos de alta tecnología, ¿es un prejuicio? . Gracias!

        • La diferencia radicaría en el componente de actitud sobre el pensamiento. Es decir, el estereotipo es la creencia que se tiene sobre un grupo, en este caso sobre los andaluces. Si se ejerce una actitud negativa sobre ese pensamiento como puede ser comparar de manera intencionada y negativa un producto o servicio con un nivel cultura más bajo sí se trataría de un prejuicio.

          Sin embargo, si el estereotipo se utiliza en esa campaña de manera irónica no tendría que ser un prejuicio. Solo se convertiría en prejuicio si el receptor de ese mensaje actúa de manera prejuiciosa a consecuencia del anuncio. Es decir, el anuncio muestra un estereotipo que puede desencadenar una actitud prejuiciosa del receptor.

          Espero haberlo explicado bien 😉

          Un saludo,
          Iván Pico

        • La diferencia es que tu puedes rechazar a un grupo pero no por un componente negativo. Por ejemplo, podrías no querer relacionarte con personas más inteligentes o de mayor estatus social simplemente por sentimientos de inferioridad. Como digo, generalmente es de rechazo, ya que los casos contrarios son menos comunes. Pero, por ejemplo, un prejuicio positivo de aceptación sería en el caso elegir antes a una persona americana para jugar al baloncesto y darle antes una oportunidad por la creencia de que los americanos juegan mejor.

          No sé si ha sido buen ejemplo, pero es lo que se me ha venido a la cabeza 🙂

    • Hola Elena.
      Quizás se trate de una pregunta capciosa. A veces las personas realizan cuestiones para tantear a las demás y saber como reaccionarán ante un contexto determinado, una vez descubierto aparece la crítica. Ya sea en positivo o negativo.

      Un saludo.

Servicios de Psicología – ivanpico.es

Proyecto e3 – EducaEntrenaEmociona

La Librería de la Psicología

¿Dónde comprar los libros de psicología? Aquí: Grado Psicología (UNED) | Recomendados de Psicología | Todas las categorías | Colección general

Servicios de psicología y publicidad: info@psicopico.com