Grupos Inteligencia Emocional Salud Social

[:es]Los grupos de encuentro, de Carl Rogers. Expresando sentimientos. [:en]On Encounter Groups, by Carl Rogers. Expressing feelings.[:gl]Os grupos de encontro, de Carl Rogers. Expresando sentimentos. [:]

grupos de encuentro
[:es]Los grupos son sistemas sociales complejos presentes en prácticamente todos los contextos de nuestra existencia. El comportamiento grupal puede ser utilizado como herramienta con diversas finalidades de intervención. Somos seres sociales y las personas formamos parte de grupos que satisfacen nuestras necesidades primarias (sentido de pertenencia, identidad…) y sirven de fuente de retroalimentación de nuestras conducta.

Los grupos como herramienta de intervención psicológica pueden ser con sentido terapéutico (psicodrama, Gestalt, análisis transaccional, psicoanálisis, familiar sistémica, cognitivo-conductual, bioenergética…) o de aprendizaje (discusión, tutelaje, seminarios…) en los que un coordinador grupal o terapeuta profesional dirige una actividad grupal de forma directa con un objetivo terapéutico concreto. El coordinador tiene el rol de director. Un tercer tipo de grupos son los llamados grupos expresivos.

>> Artículo relacionado: Que NO son y que SÍ son las técnicas de dinámicas de grupo

¿Qué son los grupos expresivos?

Al contrario que en los grupos terapéuticos y de aprendizaje, en los grupos expresivos el coordinador de la actividad cobra un perfil de facilitador de la misma, fomentando así el encuentro entre personas iguales. Los grupos expresivos pretenden que la expresión emocional y de las propias vivencias sean el eje de la actividad de cara a la consecución del objetivo de la intervención. Los grupos expresivos más comunes son los grupos de encuentro humanistas  y los grupos de autoayuda.

Los grupos de encuentro, de Carl Rogers.

El mayor referente de este tipo de grupos es el que refleja Carl Rogers  en su libro Grupos de Encuentro publicado en el año 1970. En esta obra, Rogers explica como en los grupos de encuentro humanistas la concepción del terapeuta como experto pasa a un rol de facilitador de un proceso basado en la fuerza de crecimiento del propio grupo.

Tal y como lo define Rogers en su libro “el facilitador de un grupo que se reúne de forma intensiva puede desarrollar un clima psicológico de seguridad, donde se genera en forma gradual libertad de expresión y disminuyen las actitudes defensivas”. De esta forma se crea un clima que permite la expresión de sentimientos inmediatos de los miembros del grupo tanto hacia ellos mismos como hacia los demás.  Se genera una libertad emocional para expresar todo tipo de sentimientos, ya sean positivos, negativos o neutros que proporciona un clima de confianza recíproca. Los miembros del grupo acaban por aceptarse a nivel emocional, físico y mental tal como son.

>> Artículo relacionado: Phillips 66: una técnica de dinámica de grupo que mejora la participación

Fases de los grupos de encuentro.

La mejor forma de explicar el funcionamiento de los grupos de encuentro es formular las 15 fases que se suceden a lo largo del proceso grupal:

  1. Confusión inicial. El líder (recordemos que solo cumple un papel facilitador, no directivo) explica a los presentes que las sesiones tendrán muy poca estructura y que cada uno será responsable de sus reacciones en el grupo.
  2. Resistencia a la expresión personal. Como la mayoría de las personas hacemos, los sujetos del grupo tienden a evitar compartir sus sentimientos y emociones. Es un sistema defensivo para evitar sentirse vulnerables ante el resto de personas.
  3. Descripción de las emociones vivenciadas en el pasado. Normalmente una de las personas, y si no el facilitador le ayudará, tomará la iniciativa de hablar, pero con la mayor probabilidad lo hará de situaciones pasadas y con poco valor emocional o afectivo.
  4. Expresión de emociones negativas. Se produce la primera expresión de vivencias presentes, normalmente dirigidas al facilitador o a los demás participantes y sin excesiva carga emocional todavía.
  5. Expresión y exploración de un material personal importante. Una vez que se percibe que al expresar emociones negativas no se produce nada extraño ni malo, las personas sienten un sentido de pertenencia al grupo mayor y comienzan a arriesgarse a la hora de compartir situaciones personales de mayor valor.
  6. Expresión de las emociones interpersonales. Surge la espontaneidad de los participantes, comienzan a expresarse sin meditación previa.
  7. Desarrollo de la capacidad curativa en el grupo. Aumenta la cohesión grupal, lo cual permite sentirse apoyado y protegido por el resto de participantes.
  8. Autoaceptación y comienzo del camino hacia el cambio de actitudes. Al aumentar la confianza, la persona empieza a comportarse y expresarse más acorde a sus sentimientos reales presentes.
  9. Derrumbe de la imagen. Las personas que conforman el grupo comienzan a sentirse tal y como son, sin restricciones ni censuras.
  10. Retroalimentación. Los participantes comienzan a percibir la retroalimentación del resto de sus compañeros ante su expresión y comportamiento. Se recibe y se aporta retroalimentación al resto del grupo.
  11. Confrontación. Surgen las emociones y actitudes más negativas de manera más frecuente y con mayor facilidad.
  12. Relación terapéutica fuera del grupo. El abrirse emocionalmente a otras personas suele generar lazos interpersonales, se comparten experiencias importantes que funcionan de nexo de unión para encontrarse fuera del grupo en otros lugares.
  13. Encuentro entre los participantes. Se termina desarrollando una cercanía emocional y una relación expresiva del sentir de cada participante.
  14. Expresión de sentimientos positivos y cercanía. Ya no solo se habla de las cosas malas, sino también de las buenas. Esto aumentará todavía más el sentido de pertenencia al grupo y reforzará las actitudes positivas.
  15. Modificación de conductas en el grupo. Finalmente, el grupo, creado con la finalidad de la mejora personal de alguna cualidad, o problema personal comienza a ver los resultados de las sesión o sesiones grupales con la modificación de la conducta problema inicial.

Se basan en explorar el territorio afectivo de las personas con el objetivo de desenmascararse frente al resto de participantes arriesgándose a compartir cosas personales y hablar de sí misma con el resto de personas que componen el grupo.

Este método es utilizado en psicología y en coaching para el desarrollo de personas, la educación no directiva, la mejora del autoconcepto o la formación en valores personales y sociales.

>> Artículo relacionado: El psicodrama, una terapia creativa. 

Referencias bibliográficas. 

Rogers, Carl. (1970). On Encounter Groups. New York: Harrow Books, Harper and Row, ISBN 0-06-087045-1[:en]Groups are complex social systems present in virtually all contexts of our existence. The group behavior can be used as a tool with different purposes of intervention. We are social beings and people are part of groups that satisfy our primary needs (sense of belonging, identity …) and serve as a source of feedback on our behavior.

Groups as a tool for psychological intervention can be therapeutic (psychodrama, gestalt, transactional analysis, psychoanalysis, systemic family, cognitive-behavioral, bioenergetic …) or learning (discussion, tutoring, seminars …) in which A group coordinator or professional therapist directs a group activity directly with a specific therapeutic goal. The coordinator has the role of director. A third type of groups are the so-called expressive groups.

>> Related article: That they are NOT and that they are the techniques of group dynamics.

What are expressive groups?

Unlike in the therapeutic and learning groups, in the expressive groups the activity coordinator takes on a facilitator profile of the same, fomenting the encounter between equal people. The expressive groups pretend that the emotional expression and of the own experiences are the axis of the activity in order to reach the objective of the intervention. The most common expressive groups are humanist meeting groups and self-help groups.

The encounter groups, by Carl Rogers.

The greatest reference of this type of groups is the one that reflects Carl Rogers in his book On Encounter Groups published in the year 1970. In this work, Rogers explains how in the groups of humanist encounter the conception of the therapist like expert happens to a roll of Facilitator of a process based on the group’s own growth strength.

As Rogers puts it in his book “the facilitator of a group that meets intensively can develop a psychological climate of security, where freedom of expression is gradually generated and defensive attitudes are diminished.” In this way a climate is created that allows the expression of immediate feelings of the members of the group both towards themselves and towards the others. Emotional freedom is generated to express all kinds of feelings, whether positive, negative or neutral, providing a climate of mutual trust. The members of the group end up being accepted emotionally, physically and mentally as they are.

Phases of meeting groups.

The best way to explain the functioning of the meeting groups is to formulate the 15 phases that follow each other throughout the group process:

  1. Initial confusion. The leader (remember that only plays a facilitative, non-managerial role) explains to those present that the sessions will have very little structure and that each will be responsible for their reactions in the group.
  2. Resistance to personal expression. As most people do, group subjects tend to avoid sharing their feelings and emotions. It is a defensive system to avoid feeling vulnerable to other people.
  3. Description of the emotions experienced in the past. Normally one of the people, and if not the facilitator will help you, will take the initiative to speak, but most likely will do so from past situations and with little emotional or affective value.
  4. Expression of negative emotions. The first expression of present experiences is produced, usually directed to the facilitator or to the other participants and without excessive emotional load yet.
  5. Expression and exploration of important personal material. Once it is perceived that expressing negative emotions does not produce anything strange or bad, people feel a sense of belonging to the larger group and begin to risk sharing personal situations of greater value.
  6. Expression of interpersonal emotions. The spontaneity of the participants arises, they begin to express themselves without previous meditation.
  7. Development of healing capacity in the group. It increases the group cohesion, which allows to feel supported and protected by the rest of participants.
  8. Self-acceptance and beginning of the road towards the change of attitudes. As the confidence increases, the person begins to behave and express himself more in accordance with his present real feelings.
  9. Collapse of the image. The people who make up the group begin to feel the way they are, without restrictions or censors.
  10. Feedback. Participants begin to perceive the feedback of the rest of their peers before their expression and behavior. Feedback is received and feedback is provided to the rest of the group.
  11. Confrontation. More negative emotions and attitudes arise more frequently and more easily.
  12. Therapeutic relationship outside the group. Emotional opening to other people often generates interpersonal ties, sharing important experiences that work as a link to meet outside the group in other places.
  13. Meeting between the participants. It ends up developing an emotional closeness and an expressive relationship of the feelings of each participant.
  14. Expression of positive feelings and closeness. Not only is it spoken of bad things, but also of good things. This will further increase the sense of belonging to the group and reinforce positive attitudes.
  15. Modification of behaviors in the group. Finally, the group, created for the purpose of personal improvement of some quality, or personal problem begins to see the results of the session or group sessions with the modification of the initial problem behavior.

They are based on exploring the affective territory of the people with the aim of exposing themselves to the other participants by risking to share personal things and talk about themselves with the other people that make up the group.

This method is used in psychology and coaching for the development of people, non-directive education, improvement of self-concept or training in personal and social values.

>> Related article: Psychodrama, a creative therapy.

 

References: 

Rogers, Carl. (1970). On Encounter Groups. New York: Harrow Books, Harper and Row, ISBN 0-06-087045-1[:gl]Os grupos son sistemas sociais complexos presentes en practicamente todos os contextos da nosa existencia. O comportamento grupal pode ser utilizado como ferramenta con diversas finalidades de intervención. Somos seres sociais e as persoas formamos parte de grupos que satisfán as nosas necesidades primarias (sentido de pertenza, identidade…) e serven de fonte de retroalimentación da nosa conduta.

Os grupos como ferramenta de intervención psicolóxica poden ser con sentido terapéutico (psicodrama, Gestalt, análise transaccional, psicanálise, familiar sistémica, cognitivo-conductual, bioenergética…) ou de aprendizaxe (discusión, tutelaje, seminarios…) nos que un coordinador grupal ou terapeuta profesional dirixe unha actividade grupal de forma directa cun obxectivo terapéutico concreto. O coordinador ten o rol de director. Un terceiro tipo de grupos son os chamados grupos expresivos.

>> Artigo relacionado: Que NON son e que SI son as técnicas de dinámicas de grupo.

Que son os grupos expresivos?

Ao contrario que nos grupos terapéuticos e de aprendizaxe, nos grupos expresivos o coordinador da actividade cobra un perfil de facilitador da mesma, fomentando así o encontro entre persoas iguais. Os grupos expresivos pretenden que a expresión emocional e das propias vivencias sexan o eixo da actividade de face á consecución do obxectivo da intervención. Os grupos expresivos máis comúns son os grupos de encontro humanistas e os grupos de autoaxuda.

Os grupos de encontro, de Carl Rogers.

O maior referente deste tipo de grupos é o que reflicte Carl Rogers no seu libro Grupos de Encontro publicado no ano 1970. Nesta obra, Rogers explica como nos grupos de encontro humanistas a concepción do terapeuta como experto pasa a un rol de facilitador dun proceso baseado na forza de crecemento do propio grupo.

Tal e como o define Rogers no seu libro “o facilitador dun grupo que se reúne de forma intensiva pode desenvolver un clima psicolóxico de seguridade, onde se xera en forma gradual liberdade de expresión e diminúen as actitudes defensivas”. Desta forma créase un clima que permite a expresión de sentimentos inmediatos dos membros do grupo tanto cara a eles mesmos como cara aos demais. Xérase unha liberdade emocional para expresar todo tipo de sentimentos, xa sexan positivos, negativos ou neutros que proporciona un clima de confianza recíproca. Os membros do grupo acaban por aceptarse a nivel emocional, físico e mental tal como son.

Fases dos grupos de encontro.

A mellor forma de explicar o funcionamento dos grupos de encontro é formular as 15 fases que se suceden ao longo do proceso grupal:

  1. Confusión inicial. O líder (lembremos que só cumpre un papel facilitador, non directivo) explica aos presentes que as sesións terán moi pouca estrutura e que cada un será responsable das súas reaccións no grupo.
  2. Resistencia á expresión persoal. Como a maioría das persoas facemos, os suxeitos do grupo tenden a evitar compartir os seus sentimentos e emocións. É un sistema defensivo para evitar sentirse vulnerables ante o resto de persoas.
  3. Descrición das emocións vivenciadas no pasado. Normalmente una das persoas, e se non o facilitador axudaralle, tomará a iniciativa de falar, pero coa maior probabilidade farao de situacións pasadas e con pouco valor emocional ou afectivo.
  4. Expresión de emocións negativas. Prodúcese a primeira expresión de vivencias presentes, normalmente dirixidas ao facilitador ou aos demais participantes e sen excesiva carga emocional aínda.
  5. Expresión e exploración dun material persoal importante. Unha vez que se percibe que ao expresar emocións negativas non se produce nada estraño nin malo, as persoas senten un sentido de pertenza ao grupo maior e comezan a arriscarse á hora de compartir situacións persoais de maior valor.
  6. Expresión das emocións interpersoais. Xorde a espontaneidade dos participantes, comezan a expresarse sen meditación previa.
  7. Desenvolvemento da capacidade curativa no grupo. Aumenta a cohesión grupal, o cal permite sentirse apoiado e protexido polo resto de participantes.
  8. Autoaceptación e comezo do camiño cara ao cambio de actitudes. Ao aumentar a confianza, a persoa empeza a comportarse e expresarse máis acorde aos seus sentimentos reais presentes.
  9. Derrube da imaxe. As persoas que conforman o grupo comezan a sentirse tal e como son, sen restricións nin censuras.
  10. Retroalimentación. Os participantes comezan a percibir a retroalimentación do resto dos seus compañeiros ante a súa expresión e comportamento. Recíbese e achégase retroalimentación ao resto do grupo.
  11. Confrontación. Xorden as emocións e actitudes máis negativas de maneira máis frecuente e con maior facilidade.
  12. Relación terapéutica fose do grupo. O abrirse emocionalmente a outras persoas adoita xerar lazos interpersoais, compártense experiencias importantes que funcionan de nexo de unión para atoparse fose do grupo noutros lugares.
  13. Encontro entre os participantes. Termínase desenvolvendo unha proximidade emocional e unha relación expresiva do sentir de cada participante.
  14. Expresión de sentimentos positivos e proximidade. Xa non só fálase das cousas malas, senón tamén das boas. Isto aumentará aínda máis o sentido de pertenza ao grupo e reforzará as actitudes positivas.
  15. Modificación de condutas no grupo. Finalmente, o grupo, creado coa finalidade da mellora persoal dalgunha calidade, ou problema persoal comeza a ver os resultados da sesión ou sesións grupales coa modificación da conduta problema inicial.

Baséanse en explorar o territorio afectivo das persoas co obxectivo de desenmascararse fronte ao resto de participantes arriscándose a compartir cousas persoais e falar de si mesma co resto de persoas que compoñen o grupo.

Este método é utilizado en psicoloxía e en coaching para o desenvolvemento de persoas, a educación non directiva, a mellora do autoconcepto ou a formación en valores persoais e sociais.

> Artigo relacionado: O psicodrama, unha terapia creativa.

Referencias bibliográficas. 

Rogers, Carl. (1970). On Encounter Groups. New York: Harrow Books, Harper and Row, ISBN 0-06-087045-1[:]

Iván Pico

Director y creador de Psicopico.com. Psicólogo Colegiado G-5480. Graduado en Psicología. Diplomado en Ciencias Empresariales y Máster en Orientación Profesional. Máster en Psicología del Trabajo y Organizaciones. Posgrado en Psicología del Deporte y Entrenador Profesional de Futsal Nivel 3. Visita la sección "Sobre mí"para saber más. ¿Quieres una consulta personalizada? ¡Contacta conmigo en https://ivanpico.es/!

2 Comentarios

Click aquí para dejar un comentario

Servicios de Psicología – ivanpico.es

Proyecto e3 – EducaEntrenaEmociona

La Librería de la Psicología

¿Dónde comprar los libros de psicología? Aquí: Grado Psicología (UNED) | Recomendados de Psicología | Todas las categorías | Colección general

Servicios de psicología y publicidad: info@psicopico.com