Este fenómeno psicológico es de vital importancia para nuestras vidas ya que se ve reflejado en muchos tipos de problemas personales relacionados en gran parte por la gran afectación a la autoestima que produce esta situación, generando situaciones de ansiedad y depresión en las personas que la padecen.
- Artículo relacionado: Mejora tu autoestima fuente de nuestro bienestar personal
En un primer momento, podemos pensar que es difícil ser víctimas de indefensión aprendida, pero es un proceso que de aprendizaje que se interioriza paulatinamente; y que necesita de un contexto en el que se interioriza esa imposibilidad de salida pesar haberlo intentado todo de alguna forma previamente. Es decir, no se cae de primeras en la indefensión sino que es fruto de intentos de afrontamiento no fructíferos.
Así se descubrió la indefensión aprendida: primer estudio
Overmier y Seligman (1967) fueron los descubridores de este fenómeno psicológico en un experimento con perros a los cuales sometió a dos perros a descargas eléctricas. El primero de ellos podía evitar la descarga pulsando una palanca; mientras que el segundo no podía escapar de la descarga, por mucho que lo intentase con otros métodos.Posteriormente, puso a los dos perros en una situación bajo las mismas condiciones y observaron que mientras que el primero sabía que podría escapar porque previamente lo había experimentado logró salir de la trampa eléctrica saltando a la zona segura, el segundo perro optó por permanecer en la misma situación sin hacer nada ni intentar evitar la descargas. Había generado un aprendizaje de indefensión ante un estímulo externo.
Características de la indefensión aprendida
Posteriormente al estudio inicial antes nombrado de Seligman, este importante psicólogo sigo estudiando el fenómeno y comprobó sus efectos sobre los humanos, reforzado además por la teoría de la atribución, por la cual le indefensión será mayor en función del estilo atributivo de cada persona en relación a las causas atribuibles a la no contingencia.
- Artículo relacionado: Optimismo realista: ¿qué es mejor ver el vaso medio lleno o medio vacío?
La atribución interna, estable y global de las causas que generan el malestar crean mayor indefensión aprendida y afectan más a la autoestima que si se atribuyen a causas externas, inestables y específicas. Por eso, si los fracasos se atribuyen a factores internos estables y los éxitos a factores externos situacionales esa persona será más fácilmente víctima de fracasos escolares, laborales, familiares, etc., debido a esa indefensión aprendida y las creencias irracionales generadas. Ejemplo de indefensión aprendida por mala atribución en el mundo del deporte: “No soy capaz de marcar un gol porque no tengo suficiente talento, el gol que marqué el otro día fue de suerte porque el portero era malo”.
Déficits generados
Déficits
Tres son los grandes déficits que Seligman encontró en los individuos que generaban indefensión aprendida:
- Motivacionales: retraso en el inicio de respuestas voluntarias.
- Cognitivos: dificultad para aprender posteriormente una respuesta controlada cuando previamente no ha sido controlada.
- Emocionales: se producen desórdenes conductuales y fisiológicos típicos de la ansiedad, estrés, miedo, bloqueo y posterior depresión.
Síntomas
Relacionados con estos déficits se encuentran otros síntomas generales como son:
- Menor competitividad y agresividad ante otras situaciones similares: generalización.
- Falso pensamiento de derrota y resignación. La persona no logrará asimilar que podrá tener éxito en algún momento.
- Pasividad. Falta de búsqueda de soluciones, mente en blanco y bloqueos.
- Pensamientos distorsionados o falsas justificaciones y otros sesgos cognitivos, como el sesgo de confirmación (dar credibilidad a la información que confirme la creencia establecida como cierta). Se producen déficits en el procesamiento de la información.
- Estado de ánimo negativo. Se producirá cierta transferencia hacia un sentimiento de pesimismo y negatividad ante la vida en general. Vinculado obviamente a una baja autoestima.
- Problemas emocionales. Falta de empatía, automotivación y autocontrol emocional que pueden aminorar la inteligencia emocional de la persona.
¿Cómo nos afecta la indefensión aprendida?
Esta actitud de resignación ante una situación incontrolable podemos encontrarla en muchos ámbitos de nuestra vida y todos somos vulnerables, en menor o mayor proporción, a ser víctimas de indefensión aprendida:
- Violencia de género o en el ámbito familiar. Cuando una persona sufre violencia dentro de su propia casa, intenta salir de ella pero no lo consigue termina por crear una personalidad pasiva sobre y aguantando la violencia como si fuera la única forma de vivir. Por desgracia, las víctimas de violencia de género son muy propensas a generar indefensión aprendida.
- Bullying o acoso escolar. Cada vez son más los alumnos que sufren acoso escolar y que se sienten incomprendidos tanto por sus propios compañeros, amigos o incluso profesores y tienden a dejarse llevar por ella, lo que aminora paulatinamente su autoestima.
- Burnout o acoso laboral. Similar al caso del acoso escolar, en ocasiones se consiente situaciones de maltrato laboral por no ser capaces de salir o reconducir su vida laboral de otra forma.
- Problemas en el ámbito del deporte. Cuando un jugador falla constantemente en sus intentos por realizar un ejercicio u objetivo deportivo (marcar goles); es fácilmente sensible a generar cierta indefensión aprendida sobre la actividad que aminora su rendimiento.
- Déficit en la resolución de problemas y aprendizaje general. Genera problemas en los estudios o en los proyectos personales o laborales que terminan por dar por imposibles.
- Trastornos mentales y emocionados. Existen muchos trastornos mentales relacionados con este tipo de aprendizaje irracional, desde problemas de depresión, ansiedad o trastornos de la personalidad o trastornos alimenticios. El no lograr salir de un problema como la depresión, a pesar de los intentos, genera un bucle en la persona que incluso termina por frustrarlo. Creando por ende esta indefensión aprendida con la que convivirá conjunto con su enfermedad mental.
- Problemas de adicciones. Cuando se genera una dependencia sobre una sustancia o comportamiento y esa necesidad se instaura tan dentro de la persona que le genera ya malestar; pero a su vez sus intentos de salir de ella son inocuos se termina también por generar indefensión aprendida, que dificultará todavía más el tratamiento para la desintoxicación.
- Psicología política y persuasión. Algunos mensajes políticos pueden buscar generar un sentimiento de indefensión para manipular mejor a su audiencia generando falsas creencias sobre algún hecho determinado; esto pretende crear un bloqueo emocional que solo será liberado por la persona que lanza el mensaje, en busca de esos votos o cambio de ideología. Por tanto, puede ser usada en propaganda y publicidad.
- Situaciones de “encierro” voluntario o involuntario. En situaciones de encierro tales como centros penitenciarios o incluso residencias de ancianos; cuando vemos limitada nuestra capacidad de tomar decisiones o poner medidas para mejorar nuestra vivencia. En gran parte, esto también se vive en entornos de confinamiento, como el que hemos vivido con la pandemia actual del coronavirus.
Referencias
Overmier, J.B., Seligman, M.E.P. (1967). Effects of inescapable shock upon subsequent escape and avoid-dance responding. Journal Of Comparative and Physiological Psychology, 63,1, 28-33
[:en]The learned helplessness is a psychological bias that sucede when a person is exposed to a situation aversiva that infringe some type of damage already was physical or psychological but without capacity to avoid it. This inability to go out or the fault of resources to face this type of harmful experience finishes for generating some passivity in front of the fact occurred and a perception in the person of fault of possible defence that finishes for assimilating this belief like the only possibility losing little by little all answer of afrontamiento to the problem.This psychological phenomenon is of vital importance for our lives since it sees reflected in a lot of types of personal problems related largely by the big affectation to the self-esteem that produces this situation, generating situations of anxiety and depression in the people that suffer it.
- Article related: it Improves your self-esteem source of our personal welfare
In a first moment, can think that it is difficult to be victims of learned helplessness, but is a process that of learning that internalises and that needs of a context in which it internalises this impossibility of exit weigh have it tried everything of some form previously. That is to say, it does not fall at first in the indefensión but it is fruit of attempts of afrontamiento no fruitful.
Like this it discovered the learned helplessness: first study
Overmier And Seligman
(1967) were the discoverers of this psychological phenomenon in an experiment with dogs to which subjected to two dogs to electrical downloads. The first of them could avoid the download pressing a crowbar whereas the second could not escape of the download, by a lot of that tried it with other methods.
Later, it put to the two dogs in a situation under the same conditions and observed that whereas the first knew that it could escape because previously it had experienced it attained to go out of the electrical cheat jumping to the safe zone, the second dog opted for remaining in the same situation without doing at all neither try avoid the downloads. It had generated a learning of indefensión in front of an external stimulus.
Characteristics of the learned helplessness
Later to the initial study before appointed of Seligman, this important psychologist follow studying the phenomenon and checked his effects on the humans, reinforced besides by the theory of the attribution, whereby him indefensión will be greater in function of the style atributivo of each person in relation to the causes atribuibles to the no contingency.
The internal attribution, stable and global of the causes that generate the unrest create greater indefensión learnt and affect more to the self-esteem that if they attribute to external causes, unstable and specific. Therefore, if the failures attribute to stable internal factors and the successes to situational external factors this person will be more easily victim of school failures, labour, familiar, etc., because of this indefensión learnt and irrational beliefs created.
Example of indefensión learnt by bad attribution in the world of the sport: “I am not able to mark a goal because I do not have sufficient talent, the goal that marked the other day went of luck because the goalkeeper was bad”. Deficits generated
Three are the big deficits that Seligman found in the individuals that generated learned helplessness:
- Motivational: delay in the start of voluntary answers.
- Cognitive: difficulty to learn later an answer controlled when previously it has not been controlled.
- Emotional: they produce disorders conductuales and physiological typical of the anxiety, stress, fear, blockade and back depression.
Related with these deficits find other general symptoms as they are:
- Lower competitiveness and aggressiveness in front of other similar situations: generalisation.
- False thought of defeat and resignation. The person will not attain to assimilate that it will be able to succeed sometime.
- Passivity. Fault of research of solutions, mind in white and blockades.
- Distorted thoughts or false justifications and other cognitive biases, like the bias of confirmation (give credibility to the information that confirm the belief established like some).
- State of negative spirit. It will produce some transfer to a feeling of pessimism and negativity in front of the life in general. Linked obviously to a low self-esteem.
- Emotional problems. Fault of empathy, automotivación and emotional self-supervision that can reduce the emotional intelligence of the person.
How it affects us the learned helplessness ?
This attitude of resignation in front of a situation incontrolable can find it in a lot of fields of our life and all are vulnerable, in minor or greater proportion, to be victims of learned helplessness:
- Violence of gender or in the familiar field. When a person suffers violence inside his own house, tries to go out of her but does not achieve it finishes for creating a passive personality on and holding the violence as if it was the only form to live. Unfortunately, the victims of violence of gender are very liable to generate learned helplessness.
- Bullying Or school bullying. Every time they are more the students that suffer school bullying and that feel incomprendidos so much by his own mates, friends or even professors and tend to leave carry by her, what reduces paulatinamente his self-esteem.
- Burnout Or labour bullying. Similar to the case of the school bullying, in occasions consents situations of labour maltreatment by not being able to go out or reconducir his labour life of another form.
- Problems in the field of the sport. When a player fails constantly in his attempts for making an exercise or sportive aim (mark goals), is easily sensitive to generate some learned helplessness on the activity that reduces his performance.
- Deficit in the resolution of problems and general learning. It generates problems in the studies or in the personal or labour projects that finish for giving by impossible.
- Mental disorders and thrilled. They exist a lot of mental disorders related with this type of irrational learning, from problems of depression, anxiety or disorders of the personality or alimentary disorders. The not attaining go out of a problem like the depression, in spite of the attempts, generates a loop in the person that even finishes for frustrating creating therefore this learned helplessness with which will coexist conjoint with his mental illness.
- Problems of addictions. When it generates a dependency on a substance or behaviour and this need establishes so inside the person that generates him already unrest but to his time his attempts to go out of her are innocuous finishes also for generating learned helplessness, that will hamper even more the treatment for the detoxication.
- Political psychology and persuasion. Some political messages may seek to generate a feeling of helplessness to better manipulate their audience by generating false beliefs about a certain fact; This aims to create an emotional block that will only be released by the person who sends the message, in search of those votes or change of ideology. Therefore, it can be used in propaganda and publicity.
- Situations of “voluntary” or involuntary running of the bulls. Others of the cases in which it generates learned helplessness is situations of running of the bulls such like centres penitenciarios or even residences of elderly, when we see limited our capacity to take decisions or put measures to improve our vivencia. Largely, this also lives in surroundings of confinement, as the one who have lived with the current pandemia of the coronavirus.
References
Overmier, J.B., Seligman, M.And.P. (1967). Effects of inescapable Shock upon subsequent leakage and avoid-dance responding. Journal Of Comparative and Physiological Psychology, 63,1, 28-33[:gl]A indefensión aprendida é un rumbo psicolóxico que sucede cando unha persoa está exposta a unha situación aversiva que infrinxe algún tipo de dano xa sexa físico ou psicolóxico pero sen capacidade de evitalo. Esta incapacidade de saír ou a falta de recursos para afrontar este tipo de experiencia daniña termina por xerar certa pasividade ante o feito ocorrido e unha percepción na persoa de falta de defensa posible que termina por asimilar esa crenza como a única posibilidade perdendo aos poucos toda resposta de afrontamiento ao problema.
Este fenómeno psicolóxico é de vital importancia para as nosas vidas xa que se ve reflectido en moitos tipos de problemas persoais relacionados en gran parte pola gran afectación á autoestima que produce esta situación, xerando situacións de ansiedade e depresión nas persoas que a padecen.
- Artigo relacionado: Mellora a túa autoestima fonte do noso benestar persoal
Nun primeiro momento, podemos pensar que é difícil ser vítimas de indefensión aprendida, pero é un proceso que de aprendizaxe que se interioriza paulatinamente e que necesita dun contexto no que se interioriza esa imposibilidade de saída pesar habelo tentado todo dalgunha forma previamente. É dicir, non cae de primeiras na indefensión senón que é froito de intentos de afrontamiento non frutíferos.
Así se descubriu a indefensión aprendida: primeiro estudo
Overmier e Seligman
(1967) foron os descubridores deste fenómeno psicolóxico nun experimento con cans aos cales someteu a dous cans a descargas eléctricas. O primeiro deles podía evitar a descarga pulsando unha panca mentres que o segundo non podía escapar da descarga, por moito que o tentase con outros métodos.
Posteriormente, puxo aos dous cans nunha situación baixo as mesmas condicións e observaron que mentres que o primeiro sabía que podería escapar porque previamente experimentouno logrou saír da trampa eléctrica saltando á zona segura, o segundo can optou por permanecer na mesma situación sen facer nada nin tentar evitar as descargas. Xerara unha aprendizaxe de indefensión ante un estímulo externo.
Características da indefensión aprendida
Posteriormente ao estudo inicial antes nomeado de Seligman, este importante psicólogo sigo estudando o fenómeno e comprobou os seus efectos sobre os humanos, reforzado ademais pola teoría da atribución, pola cal lle indefensión será maior en función do estilo atributivo de cada persoa en relación ás causas atribuíbles á non continxencia.
- Artigo relacionado: Optimismo realista: que é mellor ver o vaso medio cheo ou medio baleiro?
A atribución interna, estable e global das causas que xeran o malestar crean maior indefensión aprendida e afectan máis á autoestima que si se atribúen a causas externas, inestables e específicas. Por iso, si os fracasos atribúense a factores internos estables e os éxitos a factores externos situacionais esa persoa será máis facilmente vítima de fracasos escolares, laborais, familiares, etc., debido a esa indefensión aprendida e as crenzas irracionais xeradas.
Exemplo de indefensión aprendidapor mala atribución no mundo do deporte: “Non son capaz de marcar un gol porque non teño suficiente talento, o gol que marquei o outro día foi de sorte porque o porteiro era malo”. Déficits xerados
Tres son os grandes déficits que Seligman atopou nos individuos que xeraban indefensión aprendida:
- Motivacionales: atraso no inicio de respostas voluntarias.
- Cognitivos: dificultade para aprender posteriormente unha resposta controlada cando previamente non foi controlada.
- Emocionais: prodúcense desordes conductuales e fisiológicos típicos da ansiedade, tensión, medo, bloqueo e posterior depresión.
Síntomas de indefensión
Relacionados con estes déficits atópanse outros síntomas xerais como son:
- Menor competitividade e agresividade ante outras situacións similares: generalización.
- Falso pensamento de derrota e resignación. A persoa non logrará asimilar que poderá ter éxito nalgún momento.
- Pasividade. Falta de procura de solucións, mente en branco e bloqueos.
- Pensamentos distorsionados ou falsas xustificacións e outros rumbos cognitivos, como o rumbo de confirmación (dar credibilidade á información que confirme a crenza establecida como certa). Prodúcense déficits no procesamento da información.
- Estado de ánimo negativo. Producirase certa transferencia cara a un sentimento de pesimismo e negatividad ante a vida en xeral. Vinculado obviamente a unha baixa autoestima.
- Problemas emocionais. Falta de empatía, automotivación e autocontrol emocional que poden minorar a intelixencia emocional da persoa.
Como nos afecta a indefensión aprendida?
Esta actitude de resignación ante unha situación incontrolable podemos atopala en moitos ámbitos da nosa vida e todos somos vulnerables, en menor ou maior proporción, a ser vítimas de indefensión aprendida:
- Violencia de xénero ou no ámbito familiar. Cando unha persoa sofre violencia dentro da súa propia casa, tenta saír dela pero non o consegue termina por crear unha personalidade pasiva sobre e aguantando a violencia coma se fose a única forma de vivir. Por desgraza, as vítimas de violencia de xénero son moi propensas a xerar indefensión aprendida.
- Bullying ou acoso escolar. Cada vez son máis os alumnos que sofren acoso escolar e que senten incomprendidos tanto polos seus propios compañeiros, amigos ou mesmo profesores e tenden a deixarse levar por ela, o que minora paulatinamente a súa autoestima.
- Burnout ou acoso laboral. Similar ao caso do acoso escolar, en ocasións conséntese situacións de malos tratos laborais por non ser capaces de saír ou reconducir a súa vida laboral doutra forma.
- Problemas no ámbito do deporte. Cando un xogador falla constantemente nos seus intentos por realizar un exercicio ou obxectivo deportivo (marcar goles), é facilmente sensible a xerar certa indefensión aprendidasobre a actividade que minora o seu rendemento.
- Déficit na resolución de problemas e aprendizaxe xeral. Xera problemas nos estudos ou nos proxectos persoais ou laborais que terminan por dar por imposibles.
- Trastornos mentais e emocionados. Existen moitos trastornos mentais relacionados con este tipo de aprendizaxe irracional, desde problemas de depresión, ansiedade ou trastornos da personalidade ou trastornos alimenticios. O non lograr saír dun problema como a depresión, a pesar dos intentos, xera un bucle na persoa que mesmo termina por frustrar creando polo tanto esta indefensión aprendidacoa que convivirá conxunto coa súa enfermidade mental.
- Problemas de adiccións. Cando se xera unha dependencia sobre unha sustancia ou comportamento e esa necesidade instáurase tan dentro da persoa que lle xera xa malestar pero á súa vez os seus intentos de saír dela son inocuos termínase tamén por xerar indefensión aprendida, que dificultará aínda máis o tratamento para a desintoxicación.
- Psicoloxía política e persuasión. Algunhas mensaxes políticas poden procurar xerar unha sensación de desamparo para manipular mellor a súa audiencia xerando falsas crenzas sobre un feito determinado que busca un bloqueo emocional que só será lanzado pola persoa que lanza a mensaxe, na procura deses votos ou cambio de ideoloxía. Por tanto, pode ser usada en propaganda e publicidade.
- Situacións de “peche” voluntario ou involuntario. En situacións de peche tales como centros penais ou mesmo residencias de anciáns, cando vemos limitada a nosa capacidade de tomar decisións ou pór medidas para mellorar a nosa vivencia. En gran parte, isto tamén se vive en contornas de confinamento, como o que vivimos coa pandemia actual do coronavirus.
Referencias
Overmier, J.B., Seligman, M.E.P. (1967). Effects of inescapable shock upon subsequent escape and avoid-dance responding. Journal Of Comparative and Physiological Psychology, 63,1, 28-33
[:]





Añadir Comentario