Educación Inteligencia Emocional

[:es]Celos infantiles: causas y estrategias de prevención[:en]Childish jealousies: causes and strategies of prevention.[:gl]Celos infantís: causas e estratexias de prevención.[:]

celos entre hermanos
[:es]Los celos entre hermanos son muy comunes en prácticamente todas las familias tras el nacimiento de un nuevo miembro del núcleo familiar. No solo se producen tras el nacimiento sino que, en ocasiones, ya durante el embarazo. Es aquí cuando se empiezan a producir los primeros comportamientos típicos de celos infantiles que desencadenan un estado afectivo de miedo ante la posibilidad de perder o ver reducida la atención o el cariño del ser querido, en este caso los padres.

Esta respuesta del hermano mayor (o menor) surge de manera adaptativa y transitoria por lo que solo sería realmente problemática en aquellos casos en los que no desaparece o se ve reducida en el tiempo, es ahí cuando es conveniente la ayuda de un profesional. En este artículo aprenderás a reconocer algunas de las causas de celos infantiles, los comportamientos que provocan y algunas estrategias de prevención para evitar que aparezca esta conducta celosa en la medida de lo posible.

En los celos infantiles la persona siente la pérdida de atención y el miedo consecuente a través de pensamientos distorsionados que en muchas ocasiones es debido a la falta de madurez emocional de los niños que todavía no son capaces de manejar y expresar sus emociones de forma correcta por lo que se producen conductas inadecuadas como rabietas, desobediencia o incluso insultos hacia su hermano o padres.

Los niños deben aprender a canalizar y ventilar su emociones para que este tipo de conductas no se autorrefuercen en bucle. Es decir, si por ejemplo el niño protesta por celos pero con ese comportamiento logra su objetivo, lo mantendrá en el tiempo. Eso sí, como adultos, debemos saber identificar las conductas correctas de las inadecuadas por lo que también es aconsejable que los padres mejoren sus habilidades emocionales.

>> Artículo relacionado: Técnicas para controlar los celos. 

Causas de los celos infantiles.

Estas son algunas de las causas generales que pueden provocar celos infantiles:

  • Privilegios. El niño celoso detecta que parte de sus privilegios han de ser compartidos ahora. A nadie le gusta dejar de ser el centro único de atención. El nuevo hermano se ve como un rival que lucha por esos privilegios.
  • Momento evolutivo. Se producen más situaciones de celos cuando las edades de los niños son más pequeñas y se encuentran todavía en la fase de apego emocional, que implica una mayor demanda de afecto todavía.  Además, cuanta menos diferencia de edad exista entre hermanos mayor será esa rivalidad adaptativa.
  • Preferencia sexo diferente. En ocasiones llega a la familia el deseado niño o niña del sexo deseado y el anterior aunque sea de manera inconsciente pasa a un segundo plano.
  • Dependencia afectiva hacia uno de los cónyugues. Sí, no solo los hermanos sienten celos del nuevo miembro de la familia, en ocasiones son los adultos los celosos al ver disminuida su atención por parte de su pareja.
  • Nivel de inteligencia emocional (sensibilidad). Cada niño y cada adulto tiene un nivel de inteligencia emocional diferente por lo que será más capaz o menos de manejar estas situaciones. Existe cierta predisposición genética pero la educación emocional recibida cobrará gran importancia para lidiar con los celos infantiles.

>> Artículo relacionado: Componentes de la inteligencia emocional.

Celos infantiles: tipos de comportamientos.

Según Hidalgo (2010) las conductas más habituales en la celopatía infantil son fundamentalmente de cuatro tipos: cambios comportamentales, conductas regresivas, somatizaciones y rivalidad.

  1. Cambios en el comportamiento: desobediencia, negativismo, oposicionismo, llanto, rabietas, preguntas sobre si lo quieren, etc.
  2. Conductas regresivas: orinarse en cama, chuparse el dedo o volver a pedir el chupete, lenguaje infantil, etc.
  3. Somatizaciones: dolor de estómago, dolor de cabeza, cansancio, insomnio, falta de apetito, etc.
  4. Rivalidad abierta: verbalizaciones de envidia y resentimiento hacia el otro hermano o incluso agresividad y rechazo. Conductas desafiantes hacia el hermano y progenitores.

Creo que sería conveniente incluir un quinto apartado que haga referencia a cambios en el estado emocional: frustración, tristeza, irritabilidad y cambios bruscos en el estado de ánimo. A raíz de las conductas celosas se producen en la mayoría de los casos “pensamientos compensatorios” en forma de sentimientos de culpa ya que terminan por ser conscientes de la situación y en el fondo la familia se quiere de manera incondicional (normalmente) por lo que se genera ese remordimiento por los comportamientos poco apropiados.

Celos infantiles: 10 estrategias de prevención.

Cada caso debe ser analizado específicamente pero en términos generales estas serían algunas pautas generales para prevenir situaciones celotípicas en niños:

  1. Analizar las creencias de los padres y el clima familiar. Hacer autoconciencia y saber si los padres tienen las creencias correctas sobre este tipo de miedos y el estilo de educación emocional que se tiene al respecto. Los niños son esponjas de aprender y copiarán las actitudes de sus padres.
  2. Compartir responsabilidades y cooperar. Que todos los miembros de la familia, incluidos los niños, realicen de forma cooperada a realizar tareas del hogar. Por ejemplo, el mayor puede ayudar a preparar la bañera del pequeño cuando toque la ducha. Y el pequeño puede ayudar al mayo a recoger su habitación (como pueda). Elogiar cuando un hermano ayuda a otro (en labores del recién nacido).
  3. Participación activa. Promover las charlas entre la familia o los juegos colectivos,  haciendo partícipe a todos ellos de sus propias experiencias (contar como ha ido el colegio, el trabajo, etc.). Es muy importante que todos los niños experimenten el éxito en algún momento, es decir, que sientan valoradas sus acciones.
  4. Enseñar educación general. Sí, a pedir perdón, a pedir las cosas por favor, a dar las gracias, etc.
  5. Establecer límites. Los adultos son los que protegen y estimulan a los niños pero siempre exigiendo unos límites claros que los niños entiendan y sean conocedores de ellos. En la familia todos aportan su grano de arena pero bajo unas normas del hogar establecidas democráticamente.
  6. Evitar los gritos y descalificaciones y más todavía delante de otros miembros de la familia. Las correcciones en privado, los elogios y valoraciones positivas en público.
  7. Evitar las comparaciones entre niños. Tanto propias como de terceras personas. Lo único que logrará será incrementar la rivalidad y por consiguiente los celos.
  8. Educar en control emocional. Enseñar a los niños a identificar las emociones y aprender a soportar pequeñas frustraciones, alegrarse de los éxitos del otro y a aceptarse a uno mismo con sus debilidades y fortalezas. Aprender a resolver problemas. Estimularlos para que ventilen sus emociones correctamente y se expresen de forma asertiva.
  9. Respetar el espacio de juego. Si uno de los niños está jugando o realizando una actividad personal no hace falta estar encima de ellos o propiciar que uno de los hermanos se entrometa si no es un juego colectivo en que se necesite la participación.
  10. Evitar las atenciones y dedicaciones excesivas ni los privilegios de un niño delante del otro.

Estas son solo algunas ideas generales y consejos para controlar los celos infantiles, ¿qué otras estrategias utilizarías?

_

Referencias: 

Hidalgo, E. (2010). Los celos infantiles. Revista Digital Enfoques Educativos, 55, 168-177.

Pereda-López (2016). Intervención cognitivo-conductual en un caso de celos infantiles. Revista de Psicología Clínica con Niños y Adolescentes 3, 1, 53-58.[:en]The jealousies between brothers are very common in practically all the families after the birth of a new member of the familiar core. No only they produce  after the birth but, in occasions, already during the pregnancy. It is here when they begin  to produce the first behaviours that unchain an affective state of fear in front of the possibility to lose or see reduced the attention or the affection of the be wanted, in this case the parents.

This answer of the greater brother arises of adaptative and transitory way by what only would be really problematic in those cases in which it does not disappear or sees  reduced in the time, is here when it is convenient the help of a professional. In this article apenderás to recognise some of the causes of childish jealousies, the behaviours that cause and some strategies of prevention to avoid that it appear this jealous behaviour in the measure of the possible.

In the childish jealousies the person feels the loss of attention and the consistent fear through thoughts distorted that in a lot of occasions is because of the fault of emotional maturity of the boys that still are not able to handle and express his emotions of correct form by what produce  unsuitable behaviours like rabietas, disobedience or even insults to his brother or parents.

The boys have to learn to pipe and ventilate his emotions so that this type of behaviours no  autorrefuercen in loop. That is to say, if for example the boy protests by jealousies but with this behaviour attains his aim, will keep it in the time. This yes, like adults, have to know identify the correct behaviours of the unsuitable by what also is advisable that the parents improve his emotional skills.

>> Article related: Technicians to control the jealousies.

Causes of the childish jealousies.

These are some of the general causes that can cause childish jealousies:

  • Privileges. The jealous boy detects that it splits of his privileges have to be shared now. To anybody likes him leave to be the only centre of attention. The new brother sees  like a rival that struggles by these privileges.
  • Evolutionary moment. They produce  more situations of jealousies when the ages of the boys are smaller and find  still in the phase of apego emotional, that involves a greater demand of affection still.  Besides, what less difference of age exist between greater brothers will be this adaptative rivalry.
  • Preference different sex. In occasions arrives to the family the wished boy or girl of the sex wished and the previous although it was of unaware way raisin to a flat second.
  • Affective dependency to one of the cónyugues. Yes, no only the brothers feel jealousies of the new member of the family, in occasions are the adults the jealous when seeing diminished his attention by part of his couple.
  • Nivel Of emotional intelligence (sensitivity). Each boy and each adult has a level of different emotional intelligence by what will be abler or less than handling these situations. It exists some genetic predisposition but the emotional education received will earn big importance for lidiar with the childish jealousies.

>> Article related: Components of the emotional intelligence.

Childish jealousies: types of behaviours.

According to Hidalgo (2010) the most usual behaviours in the celopatía childish are fundamentally of four types: changes comportamentales, behaviours regresivas, somatizaciones and rivalry.

  1. Changes in the behaviour: disobedience, negativismo, oposicionismo, crying, rabietas, questions on if they want it, etc.
  2. Behaviours regresivas: urinate in bed, suck the finger or go back to ask the pacifier, childish language, etc.
  3. Somatizaciones: Stomach ache, headache, tiredness, sleeplessness, fault of appetite, etc.
  4. Open rivalry: verbalizaciones of envy and resentment to the another brother or even aggressiveness and rejection. Challenging behaviours to the brother and progenitors.

I think that it would be convenient to include a fifth section that do reference to changes in the emotional state: frustration, sadness, irritability and brusque changes in the state of spirit. As a result of the jealous behaviours produce  in the majority of the cases “compensatory thoughts” in shape of feelings of fault since they finish for being conscious of the situation and deep down the family wants  of unconditional way (usually) by what generates  this remorse by the little appropriate behaviours.

Childish jealousies: 10 strategies of prevention.

Each case has to be analysed specifically but in general terms these would be some general guidelines to warn situations celotípicas in boys:

  1. Analyse the beliefs of the parents and the familiar climate. Do autoconciencia and know if the parents have the correct beliefs on this type of fears and the style of emotional education that has  in this regard. The boys are sponges to learn and will copy the attitudes of his parents.
  2. Share responsibilities and cooperate. That all the members of the family, included the boys, make of form cooperated to make tasks of the home. For example, the elder can help to prepare the bath of the small when it touch the shower. And the small can help to the May to collect his room (as it can). Elogiar When a brother helps to another (in works of the recently born).
  3. Active participation. Promote the talks between the family or the collective games,  doing partícipe to all they of his own experiences (explain as it has gone the school, the work, etc.). It is very important that all the boys experience the success sometime, that is to say, that seat valued his actions.
  4. Teach general education. Yes, to ask pardon, to ask the things please, to give the graces, etc.
  5. Establish limits. The adults are those that protect and stimulate to the boys but always demanding some clear limits that the boys understand and are connoisseurs of them. In the family all contribute his grain of sand but under some norms of the home established democratically.
  6. Avoid the cries and disqualifications and more still in front of other members of the family. The corrections privately, the praises and positive assessments in public.
  7. Avoid the comparisons between boys. So much own as of third people. The only that will attain will be to increase the rivalry and therefore the jealousies.
  8. Educate in emotional control. Teach to the boys to identify the emotions and learn to bear small frustrations, gladden of the successes of the another and to accept  to one same with his weaknesses and fortresses. Learn to resolve problems. Stimulate them so that they ventilate his emotions properly and express  of form asertiva.
  9. Respect the space of game. If one of the boys is playing or making a personal activity does not do lacking to be on of them or propiciar that one of the brothers  entrometa if it is not a collective game in that it need  the participation.
  10. Avoid the attentions and excessive dedications neither the privileges of a boy in front of the another.

These are alone some general ideas and councils to control the childish jealousies, what other strategies would use?

_

References: 

Hidalgo, E. (2010). Los celos infantiles. Revista Digital Enfoques Educativos, 55, 168-177.

Pereda-López (2016). Intervención cognitivo-conductual en un caso de celos infantiles. Revista de Psicología Clínica con Niños y Adolescentes 3, 1, 53-58.[:gl]Os celos entre irmáns son moi comúns en practicamente todas as familias tras o nacemento dun novo membro do núcleo familiar. Non só prodúcense tras o nacemento senón que, en ocasións, xa durante o embarazo. É aquí cando se empezan a producir os primeiros comportamentos que desencadean un estado afectivo de medo ante a posibilidade de perder ou ver reducida a atención ou o agarimo do ser querido, neste caso os pais.

Esta resposta do irmán maior xorde de maneira adaptativa e transitoria polo que só sería realmente problemática naqueles casos nos que non desaparece ou se ve reducida no tempo, é aí cando é conveniente a axuda dun profesional. Neste artigo apenderás a recoñecer algunhas das causas de celos infantís, os comportamentos que provocan e algunhas estratexias de prevención para evitar que apareza esta conduta celosa na medida do posible.

Nos celos infantís a persoa sente a perda de atención e o medo consecuente a través de pensamentos distorsionados que en moitas ocasións é debido á falta de madurez emocional dos nenos que aínda non son capaces de manexar e expresar as súas emocións de forma correcta polo que se producen condutas inadecuadas como rabietas, desobediencia ou mesmo insultos cara ao seu irmán ou pais.

Os nenos deben aprender a canalizar e ventilar as súas emocións para que este tipo de condutas non se autorrefuercen en bucle. É dicir, si por exemplo o neno protesta por celos pero con ese comportamento logra o seu obxectivo, manterao no tempo. Iso si, como adultos, debemos saber identificar as condutas correctas das inadecuadas polo que tamén é aconsellable que os pais melloren as súas habilidades emocionais.

>> Artigo relacionado: Técnicas para controlar os celos.

Causas dos celos infantís.

Estas son algunhas das causas xerais que poden provocar celos infantís:

  • Privilexios. O neno celoso detecta que parte dos seus privilexios han de ser compartidos agora. A ninguén lle gusta deixar de ser o centro único de atención. O novo irmán vese como un rival que loita por eses privilexios.
  • Momento evolutivo. Prodúcense máis situacións de celos cando as idades dos nenos son máis pequenas e atópanse aínda na fase de apego emocional, que implica unha maior demanda de afecto aínda.  Ademais, canta menos diferenza de idade exista entre irmáns maior será esa rivalidade adaptativa.
  • Preferencia sexo diferente. En ocasións chega á familia o desexado neno ou nena do sexo desexado e o anterior aínda que sexa de maneira inconsciente pasa a un segundo plano.
  • Dependencia afectiva cara a un dos cónyugues. Si, non só os irmáns senten celos do novo membro da familia, en ocasións son os adultos os celosos ao ver diminuída a súa atención por parte da súa parella.
  • Nivel de intelixencia emocional (sensibilidade). Cada neno e cada adulto ten un nivel de intelixencia emocional diferente polo que será máis capaz ou menos de manexar estas situacións. Existe certa predisposición xenética pero a educación emocional recibida cobrará gran importancia para lidar cos celos infantís.

>> Artigo relacionado: Compoñentes da intelixencia emocional.

Celos infantís: tipos de comportamentos.

Segundo Hidalgo (2010) as condutas máis habituais na celopatía infantil son fundamentalmente de catro tipos: cambios comportamentales, condutas regresivas, somatizacións e rivalidade.

  1. Cambios no comportamento: desobediencia, negativismo, oposicionismo, pranto, rabietas, preguntas sobre si quéreno, etc.
  2. Condutas regresivas: ouriñarse en cama, chuparse o dedo ou volver pedir o chupete, linguaxe infantil, etc.
  3. Somatizacións: dor de estómago, dor de cabeza, cansazo, insomnio, falta de apetito, etc.
  4. Rivalidade aberta: verbalizaciones de envexa e resentimento cara ao outro irmán ou mesmo agresividade e rexeitamento. Condutas desafiantes cara ao irmán e proxenitores.

Creo que sería conveniente incluír un quinto apartado que faga referencia a cambios no estado emocional: frustración, tristeza, irritabilidad e cambios bruscos no estado de ánimo. Por mor das condutas celosas prodúcense na maioría dos casos “pensamentos compensatorios” en forma de sentimentos de culpa xa que terminan por ser conscientes da situación e no fondo a familia quérese de maneira incondicional (normalmente) polo que se xera ese remorso polos comportamentos pouco apropiados.

Celos infantís: 10 estratexias de prevención.

Cada caso debe ser analizado especificamente pero en termos xerais estas serían algunhas pautas xerais para previr situacións celotípicas en nenos:

  1. Analizar as crenzas dos pais e o clima familiar. Facer autoconciencia e saber si os pais teñen as crenzas correctas sobre este tipo de medos e o estilo de educación emocional que se ten respecto diso. Os nenos son esponxas de aprender e copiarán as actitudes dos seus pais.
  2. Compartir responsabilidades e cooperar. Que todos os membros da familia, incluídos os nenos, realicen de forma cooperada a realizar tarefas do fogar. Por exemplo, o maior pode axudar a preparar a bañeira do pequeno cando toque a ducha. E o pequeno pode axudar ao maio a recoller a súa habitación (como poida). Eloxiar cando un irmán axuda a outro (en labores do recentemente nado).
  3. Participación activa. Promover as charlas entre a familia ou os xogos colectivos,  facendo partícipe a todos eles das súas propias experiencias (contar como foi o colexio, o traballo, etc.). É moi importante que todos os nenos experimenten o éxito nalgún momento, é dicir, que sintan valoradas as súas accións.
  4. Ensinar educación xeral. Si, a pedir perdón, a pedir as cousas por favor, a dar as grazas, etc.
  5. Establecer límites. Os adultos son os que protexen e estimulan ao nenos pero sempre esixindo uns límites claros que os nenos entendan e sexan coñecedores deles. Na familia todos achegan o seu gran de area pero baixo unhas normas do fogar establecidas democraticamente.
  6. Evitar os berros e descualificacións e máis aínda diante doutros membros da familia. As correccións en privado, os eloxios e valoracións positivas en público.
  7. Evitar as comparacións entre nenos. Tanto propias como de terceiras persoas. O único que logrará será incrementar a rivalidade e por conseguinte os celos.
  8. Educar en control emocional. Ensinar aos nenos a identificar as emocións e aprender a soportar pequenas frustracións, alegrarse dos éxitos do outro e a aceptarse a un mesmo coas súas debilidades e fortalezas. Aprender a resolver problemas. Estimulalos para que ventilen as súas emocións correctamente e exprésense de forma asertiva.
  9. Respectar o espazo de xogo. Si uno dos nenos está a xogar ou realizando unha actividade persoal non fai falta estar encima deles ou propiciar que un dos irmáns se entrometa si non é un xogo colectivo en que se necesite a participación.
  10. Evitar as atencións e dedicacións excesivas nin os privilexios dun neno diante do outro.

Estas son só algunhas ideas xerais e consellos para controlar os celos infantís, que outras estratexias utilizarías?

_

Referencias: 

Hidalgo, E. (2010). Los celos infantiles. Revista Digital Enfoques Educativos, 55, 168-177.

Pereda-López (2016). Intervención cognitivo-conductual en un caso de celos infantiles. Revista de Psicología Clínica con Niños y Adolescentes 3, 1, 53-58[:]

Iván Pico

Director y creador de Psicopico.com. Psicólogo Colegiado G-5480. Graduado en Psicología. Diplomado en Ciencias Empresariales y Máster en Orientación Profesional. Máster en Psicología del Trabajo y Organizaciones. Posgrado en Psicología del Deporte y Entrenador Profesional de Futsal Nivel 3. Visita la sección "Sobre mí"para saber más. ¿Quieres una consulta personalizada? ¡Contacta conmigo en https://ivanpico.es/!

Añadir Comentario

Click aquí para dejar un comentario

Servicios de Psicología – ivanpico.es

Proyecto e3 – EducaEntrenaEmociona

La Librería de la Psicología

¿Dónde comprar los libros de psicología? Aquí: Grado Psicología (UNED) | Recomendados de Psicología | Todas las categorías | Colección general

Servicios de psicología y publicidad: info@psicopico.com