Estas capacidades son necesarias para la vida diaria, donde las personas tienen que analizar o asumir nuevas informaciones mentales y sensoriales con el objetivo de dirigir sus acciones a unas metas determinadas. No obstante, todavía no se conoce de forma exacta como se interrelacionan y combinan estas capacidades para formar ese complejo colectivo que llamamos inteligencia.
Howard Gardner (nacido en 1943), es un neuropsicólogo y educador de la Universidad de Harvard, el cual presentó su teoría sobre la inteligencia en su libro, Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences en el año 1993. Gardner redefine el término inteligencia: la define como la capacidad para resolver problemas cotidianos, para generar nuevos problemas, para crear productos o para ofrecer servicios dentro del propio ámbito cultural.
La importancia de la definición de Gardner es doble:
- Amplía el campo de lo que es la inteligencia y reconoce que la brillantez académica no lo es todo. A la hora de desenvolvernos en esta vida, no basta con tener un gran expediente académico. Triunfar en los negocios o en los deportes requiere ser inteligente, pero en cada campo utilizaremos un tipo de inteligencia diferente, ni peor ni mejor, simplemente distinto.
- Define la inteligencia como una capacidad, la convierte en una destreza que se puede desarrollar.
La palabra operativa desde el punto de vista de las inteligencias es “múltiple”; derivándose este término de las investigaciones hechas por Gardner en neuropsicología que sugieren la presencia de zonas en el cerebro humano que corresponden, al menos de modo aproximado, a determinados espacios de cognición.
En las investigaciones neuropsicológicas de Gardner se sugiere la presencia de zonas en el cerebro humano que corresponden a determinados espacios de cognición, al menos aproximadamente. De este hecho, la palabra que surge para definir los diferentes tipos de inteligencias es “múltiples“: inteligencias múltiples.
>> Artículo relacionado: ¿Qué es la inteligencia emocional? Definición histórica.
Los 8 tipos de inteligencias múltiples de Gardner.
Es complejo definir claramente cuáles son las zonas del cerebro de cada inteligencia pero sí existe cierto consenso sobre que cada una de ellas puede expresar una forma diferente de inteligencia. Así, Gardner diferenció entre 8 tipos de inteligencias múltiples:
- Inteligencia lógico-matemática. Es la capacidad para usar los números de manera efectiva y de razonar adecuadamente. Incluye la sensibilidad a los esquemas y relaciones lógicas, las afirmaciones y las proposiciones, las funciones y otras abstracciones relacionadas. Se corresponde con el modo de pensamiento del hemisferio lógico y con lo que la cultura occidental ha considerado siempre como la única inteligencia.
- Inteligencia lingüística. Es la capacidad de usar las palabras de manera efectiva, en forma oral o escrita. Incluye la habilidad en el uso de la sintaxis, la fonética, la semántica y los usos pragmáticos del lenguaje (la retórica, la mnemónica, la explicación y el metalenguaje). Utiliza ambos hemisferios.
- Inteligencia corporal-kinestésica. Es la capacidad para usar todo el cuerpo en la expresión de ideas y sentimientos, y la facilidad en el uso de las manos para transformar elementos. Incluye habilidades de coordinación, destreza, equilibrio, flexibilidad, fuerza y velocidad, como así también la capacidad kinestésica y la percepción de medidas y volúmenes. Así como también es la capacidad de utilizar el propio cuerpo para realizar actividades o resolver problemas.
- Inteligencia espacial. Es la capacidad de pensar en tres dimensiones. Permite percibir imágenes externas e internas, recrearlas, transformarlas o modificarlas, recorrer el espacio o hacer que los objetos lo recorran y producir o decodificar información gráfica. Consiste en formar un modelo mental del mundo en tres dimensiones.
- Inteligencia musical. La inteligencia musical es la capacidad de percibir, discriminar, transformar y expresar las formas musicales. Incluye la sensibilidad al ritmo, al tono y al timbre.
- Inteligencia naturalista. Es la capacidad de distinguir, clasificar y utilizar elementos del medio ambiente, objetos, animales o plantas. Tanto del ambiente urbano como suburbano o rural. Incluye las habilidades de observación, experimentación, reflexión y cuestionamiento de nuestro entorno.
- Inteligencia intrapersonal. Es la capacidad de construir una percepción precisa respecto de sí mismo y de organizar y dirigir su propia vida. Incluye la autodisciplina, la auto comprensión y la autoestima.
- Inteligencia interpersonal. Se basa en la capacidad de percibir diferencias en los demás, particularmente contrastados en sus estados de ánimo, sus motivaciones, sus intenciones y su temperamento.

Las ocho inteligencias se usan en mayor o menor medida, es decir no hay un tipo puro y único, ya que en caso de existir no podríamos funcionar como seres humanos.
De los ocho tipos de inteligencias múltiples de los que nos habla Howard Gardner, dos se refieren a nuestra capacidad de comprender las emociones humanas: la interpersonal y la intrapersonal por lo que merecen una mención especial.
Inteligencia Intrapersonal
Como ya se dijo, es la capacidad de construir una percepción precisa respecto de sí mismo y de organizar y dirigir su propia vida. Incluye la autodisciplina, la auto comprensión y la autoestima. Nos permite formar un modelo preciso y verídico de nosotros mismos así como utilizar ese modelo de manera eficiente en nuestras vidas.
La inteligencia intrapersonal se fundamenta en tres capacidades principales:
- La capacidad de percibir las propias emociones: conocer y controlar nuestras emociones es imprescindible para poder llevar una vida satisfactoria. Sin sentir emociones es imposible tomar decisiones. Para conocer y controlar nuestras emociones existen tres pasos: 1º Darnos cuenta cuando las sentimos; 2º Aprender a identificarlas y diferenciarlas; 3º evaluar su intensidad.
- La capacidad de controlar las propias emociones: una vez detectadas hay que controlarlas. Controlar nuestros sentimientos implica, una vez que los hemos detectado e identificado, ser capaces de reflexionar sobre los mismos. Distintas causas necesitarán distintas respuestas y, el mero hecho de reflexionar sobre el origen de mi reacción, me ayuda a controlarla.
- La capacidad de motivarse a uno mismo: Es lo que nos permite hacer un esfuerzo (físico o mental), no porque nos obliguen, sino porque queremos hacerlo. Por tanto, para desarrollar la capacidad de motivarnos a nosotros mismos, primero tenemos que aprender a fijar los objetivos que queremos conseguir.
Un objetivo no es lo mismo que un deseo. Los objetivos son los resultados que queremos conseguir como consecuencia de nuestra actividad. Una vez que tengamos nuestro objetivo necesitamos un plan de acción, saber los pasos a dar incluye conocer nuestros puntos fuertes y débiles, saber cuándo necesitamos ayuda y cuándo no. Es decir, formar un modelo mental verídico, de uno mismo.
Inteligencia Interpersonal
Se basa en la capacidad de percibir diferencias en los demás, particularmente contrastados en sus estados de ánimo, sus motivaciones, sus intenciones y su temperamento.
Dos son las capacidades en las que se basa la inteligencia interpersonal:
- La empatía: es el conjunto de capacidades que permiten reconocer y entender las emociones de los demás, sus motivaciones y las razones que explican su comportamiento. Se construye sobre la conciencia de uno mismo. Cuanto más abiertos se está a las propias emociones, más hábil será interpretar los sentimientos. Para poder entender al otro y entrar en su mundo hay que aprender a ponerse en su lugar, aprender a pensar como él. Con lo cual, la empatía sí presupone una suspensión temporal del propio mundo, de la propia manera de ver las cosas. Una de las habilidades básicas para entender al otro es la de saber escuchar. Aprender a estuchar supone enfocar toda la atención hacia el otro y dejar de pensar en lo que se quiere decir o en lo que se podría hacer.
- La capacidad de manejar las relaciones interpersonales: cuando se entiende al otro, su manera de pensar, sus motivaciones y sus sentimientos, se puede elegir la manera más adecuada de presentar nuestro mensaje. Una misma cosa se puede decir de muchas maneras. Saber elegir la manera adecuada y el momento justo es la marca del gran comunicador. La capacidad de comunicarse es la que permite organizar grupos, negociar y establecer conexiones personales.
>> Artículo relacionado: Comunicación no violenta
Extra: Inteligencia Emocional
La inteligencia emocional combina cognición y afecto, estados de la mente, haciéndonos ver que son inseparables y actúan de forma conjunta en nuestra vida.
>> Artículo relacionado: La rueda de las emociones, de Plutchik
–
Referencias:
These capabilities are necessary for everyday life, where people have to analyze or take on new mental and sensory information in order to direct their actions to certain goals. However, it is not yet known exactly how they interrelate and combine these capabilities to form complex we call this collective intelligence.
Howard Gardner (born 1943), is a neuropsychologist and educator at Harvard University, who presented his theory about intelligence in his book, Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences in 1993. Gardner redefines the term intelligence : defined as the ability to solve everyday problems, to generate new problems, to create products or to provide services within their own cultural sphere.
The importance of defining Gardner is twofold:
Broadens the scope of what is intelligence and recognizes that academic brilliance is not everything. When develop ourselves in this life, not enough to have a great academic record. Succeeding in business or in sports needs to be intelligent, but each field will use a different type of intelligence or better or worse, just different.
Defines intelligence as an ability, makes a skill that can be developed.
The operative word from the point of view of intelligence is “multiple”; this term being derived from research by Gardner in neuropsychology that suggest the presence of areas in the human brain that correspond, at least approximately, to certain areas of cognition.
In neuropsychological investigations Gardner the presence of areas in the human brain that correspond to certain areas of cognition, at least about suggested. This fact the word that comes to define the different types of intelligences is “multiple”.
8 types of multiple intelligences Gardner.
Is complex clearly define which areas of the brain of each intelligence are but there is some consensus that each can express a different form of intelligence. Thus, Gardner differentiated between 8 types of multiple intelligences:
- Logical-mathematical intelligence. It is the ability to use numbers effectively and to reason properly. It includes sensitivity to logical patterns and relationships, statements and propositions, functions and other related abstractions. It corresponds to the way of thinking of the logical hemisphere and what Western culture has always considered the only intelligence.
- Linguistic intelligence. It is the ability to use words effectively, orally or in writing. It includes the ability to use syntax, phonetics, semantics and pragmatic uses of language (rhetoric, mnemonic, explanation and metalanguage). Uses both hemispheres.
- Body-kinesthetic intelligence. It is the ability to use the whole body in the expression of ideas and feelings, and ease of use of the hands to transform elements. It includes coordination skills, dexterity, balance, flexibility, strength and speed, as well as kinesthetic ability and perception of dimensions and volumes. As it is also the ability to use one’s body to perform activities or solve problems.
- Spatial intelligence. Is the ability to think in three dimensions. It allows to perceive external and internal images, recreate, transform or modify them through space or make objects it flown and produce or decode graphic information. It is to form a mental model of the world in three dimensions.
- Musical intelligence. Musical intelligence is the ability to perceive, discriminate, transform and express musical forms. It includes sensitivity to rhythm, tone and timbre.
Naturalist intelligence. It is the ability to distinguish, classify and use environmental elements, objects, animals or plants. Both urban and suburban or rural environment. It includes the skills of observation, experimentation, reflection and questioning of our environment. - Intrapersonal intelligence. It is the ability to build precise about himself and organize and lead their own life a perception. It includes self-discipline, self-understanding and self-esteem.
- Interpersonal intelligence. It is based on the ability to perceive differences in others, particularly contrasted in their moods, motivations, intentions and temperament.
The eight intelligences are used in greater or lesser extent, that is pure and there is no single type, as if there could not function as human beings.
Of the eight types of intelligence that tells us about Howard Gardner, two relate to our ability to understand human emotions: interpersonal and intrapersonal and therefore deserve special mention.
Intrapersonal intelligence
As already said, it is the ability to build precise about himself and organize and lead their own life a perception. It includes self-discipline, self-understanding and self-esteem. It enables us to form an accurate model and true to ourselves and to use that model efficiently in our lives.
Intrapersonal intelligence is based on three core capabilities:
The ability to perceive emotions: know and control our emotions is essential to lead a fulfilling life. Without feeling emotions it is impossible to make decisions. To understand and control our emotions there are three steps: 1. Realize when we feel; 2nd Learn to identify and differentiate; 3rd assess their intensity.
The ability to control one’s emotions: once detected have to control them. Control our feelings implies, once we detected and identified, be able to reflect on them. Different causes require different responses and merely reflect on the origin of my reaction, it helps me control it.
The ability to motivate yourself: It’s what allows us to (physical or mental) effort, not because we require, but because we want to. Therefore, to develop the ability to motivate ourselves, we must first learn to set goals we want to achieve.
A goal is not the same as a wish. The objectives are the results we want to achieve as a result of our activity. Once we have our goal we need an action plan, knowing the steps to take include know our strengths and weaknesses, know when we need help and when not. Ie true form a mental model of self.
Interpersonal intelligence
It is based on the ability to perceive differences in others, particularly contrasted in their moods, motivations, intentions and temperament.
There are two capabilities that interpersonal intelligence is based:
Empathy: it is the set of capabilities that can recognize and understand the emotions of others, their motivations and the reasons for their behavior. It is built on self-awareness. The more open you are to the emotions, skillful will interpret feelings. In order to understand the other and enter his world must learn to put in place, learn to think like him. Whereupon, empathy does require a temporary suspension of the world itself, the own way of seeing things. One of the basic skills to understand the other is that of listening. Learning to cartoning supposed to focus all attention to the other and stop thinking about what it means or what it could do.
The ability to handle interpersonal relationships: when you understand the other, their thinking, their motivations and feelings, you can choose the most appropriate way to present our message. The same thing can be said in many ways. Knowing how to choose the right way and the right time is the mark of great communicator. The ability to communicate is to organize groups, negotiate and establish personal connections.
Extra: Emotional Intelligence
It is not within the 8 multiple intelligences mentioned but is derived from them, mainly from the intrapersonal and interpersonal. Emotional intelligence is the ability to recognize our own feelings and those of others, for motivating and managing emotions well in ourselves and in our relationships. Emotional intelligence is the ability to monitor and regulate their own and others feelings for use as guide thought and action. By emotional intelligence we determine our potential to learn practical skills.
Emotional intelligence combines cognition and affection, states of mind, making us see that they are inseparable and act together in our lives.
–
References:
Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences[:gl]A intelixencia pódese definir como a capacidade de adquirir coñecementos ou entendementos e de utilizalos en situacións novas, ademais inflúe nela aspectos como a curiosidade, o nivel de adaptación, o razoamento, solución de problemas, atención, memoria, a análise de situacións ou a visualización.
Estas capacidades son necesarias para a vida diaria, onde as persoas teñen que analizar ou asumir novas informacións mentais e sensoriais co obxectivo de dirixir as súas accións a unhas metas determinadas. No entanto, aínda non se coñece de forma exacta como se interrelacionan e combinan estas capacidades para formar ese complexo colectivo que chamamos intelixencia.
Howard Gardner (nacido en 1943), é un neuropsicólogo e educador da Universidade de Harvard, o cal presentou a súa teoría sobre a intelixencia no seu libro, Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences no ano 1993. Gardner redefine o termo intelixencia: defínea como a capacidade para resolver problemas cotiáns, para xerar novos problemas, para crear produtos ou para ofrecer servizos dentro do propio ámbito cultural.
A importancia da definición de Gardner é dobre:
Amplía o campo do que é a intelixencia e recoñece que a brillantez académica non o é todo. Á hora de desenvolvernos nesta vida, non basta con ter un gran expediente académico. Triunfar nos negocios ou nos deportes require ser intelixente, pero en cada campo utilizaremos un tipo de intelixencia diferente, nin peor nin mellor, simplemente distinto.
Define a intelixencia como unha capacidade, convértea nunha destreza que se pode desenvolver.
A palabra operativa desde o punto de vista das intelixencias é ?múltiple?; derivándose este termo das investigacións feitas por Gardner en neuropsicología que suxiren a presenza de zonas no cerebro humano que corresponden, polo menos de modo aproximado, a determinados espazos de cognición.
Nas investigacións neuropsicolóxicas de Gardner suxírese a presenza de zonas no cerebro humano que corresponden a determinados espazos de cognición, polo menos aproximadamente. Deste feito a palabra que xorde para definir os diferentes tipos de intelixencias é “múltiples”.
Os 8 tipos de intelixencias múltiples de Gardner.
É complexo definir claramente cales son as zonas do cerebro de cada intelixencia pero si existe certo consenso sobre que cada unha delas pode expresar unha forma diferente de intelixencia. Así, Gardner diferenciou entre 8 tipos de intelixencias múltiples:
- Intelixencia lóxico-matemática. É a capacidade para usar os números de maneira efectiva e de razoar adecuadamente. Inclúe a sensibilidade aos esquemas e relacións lóxicas, as afirmacións e as proposicións, as funcións e outras abstraccións relacionadas. Correspóndese co modo de pensamento do hemisferio lóxico e co que a cultura occidental ha considerado sempre como a única intelixencia.
- Intelixencia lingüística. É a capacidade de usar as palabras de maneira efectiva, en forma oral ou escrita. Inclúe a habilidade no uso da sintaxe, a fonética, a semántica e os usos pragmáticos da linguaxe (a retórica, a mnemónica, a explicación e o metalenguaje). Utiliza ambos hemisferios.
- Intelixencia corporal-kinestésica. É a capacidade para usar todo o corpo na expresión de ideas e sentimentos, e a facilidade no uso das mans para transformar elementos. Inclúe habilidades de coordinación, destreza, equilibrio, flexibilidade, forza e velocidade, como así tamén a capacidade kinestésica e a percepción de medidas e volumes. Así como tamén é a capacidade de utilizar o propio corpo para realizar actividades ou resolver problemas.
- Intelixencia espacial. É a capacidade de pensar en tres dimensións. Permite percibir imaxes externas e internas, recrealas, transformalas ou modificalas, percorrer o espazo ou facer que os obxectos o percorran e producir ou decodificar información gráfica. Consiste en formar un modelo mental do mundo en tres dimensións.
- Intelixencia musical. A intelixencia musical é a capacidade de percibir, discriminar, transformar e expresar as formas musicais. Inclúe a sensibilidade ao ritmo, ao ton e ao timbre.
- Intelixencia naturalista. É a capacidade de distinguir, clasificar e utilizar elementos do medio ambiente, obxectos, animais ou plantas. Tanto do ambiente urbano como suburbano ou rural. Inclúe as habilidades de observación, experimentación, reflexión e cuestionamiento da nosa contorna.
- Intelixencia Intrapersonal. É a capacidade de construír unha percepción precisa respecto de si mesmo e de organizar e dirixir a súa propia vida. Inclúe a autodisciplina, o auto comprensión e a autoestima.
- Intelixencia Interpersoal. Baséase na capacidade de percibir diferenzas nos demais, particularmente contrastados nos seus estados de ánimo, as súas motivacións, as súas intencións e o seu temperamento.
O oito intelixencias úsanse en maior ou menor medida, é dicir non hai un tipo puro e único, xa que en caso de existir non poderiamos funcionar como seres humanos.
Do oito tipos de intelixencia dos que nos fala Howard Gardner, dous refírense á nosa capacidade de comprender as emocións humanas: a interpersoal e a intrapersonal polo que merecen unha mención especial.
Intelixencia Intrapersonal
Como xa se dixo, é a capacidade de construír unha percepción precisa respecto de si mesmo e de organizar e dirixir a súa propia vida. Inclúe a autodisciplina, o auto comprensión e a autoestima. Permítenos formar un modelo preciso e verídico de nós mesmos así como utilizar ese modelo de maneira eficiente nas nosas vidas.
A intelixencia intrapersonal fundaméntase en tres capacidades principais:
A capacidade de percibir as propias emocións: coñecer e controlar as nosas emocións é imprescindible para poder levar unha vida satisfactoria. Sen sentir emocións é imposible tomar decisións. Para coñecer e controlar as nosas emocións existen tres pasos: 1º Darnos conta cando as sentimos; 2º Aprender a identificalas e diferencialas; 3º avaliar a súa intensidade.
A capacidade de controlar as propias emocións: unha vez detectadas hai que controlalas. Controlar os nosos sentimentos implica, unha vez que os detectamos e identificado, ser capaces de reflexionar sobre os mesmos. Distintas causas necesitarán distintas respostas e, o mero feito de reflexionar sobre a orixe da miña reacción, axúdame a controlala.
A capacidade de motivarse a un mesmo: É o que nos permite facer un esforzo (físico ou mental), non porque nos obriguen, senón porque queremos facelo. Por tanto, para desenvolver a capacidade de motivarnos a nós mesmos, primeiro temos que aprender a fixar os obxectivos que queremos conseguir.
Un obxectivo non é o mesmo que un desexo. Os obxectivos son os resultados que queremos conseguir como consecuencia da nosa actividade. Unha vez que teñamos o noso obxectivo necesitamos un plan de acción, saber os pasos a dar inclúe coñecer os nosos puntos fortes e débiles, saber cando necesitamos axuda e cando non. É dicir, formar un modelo mental verídico, dun mesmo.
Intelixencia Interpersoal
Baséase na capacidade de percibir diferenzas nos demais, particularmente contrastados nos seus estados de ánimo, as súas motivacións, as súas intencións e o seu temperamento.
Dous son as capacidades nas que se basea a intelixencia interpersoal:
A empatía: é o conxunto de capacidades que permiten recoñecer e entender as emocións dos demais, as súas motivacións e as razóns que explican o seu comportamento. Constrúese sobre a conciencia dun mesmo. Canto máis abertos estase ás propias emocións, máis hábil será interpretar os sentimentos. Para poder entender ao outro e entrar no seu mundo hai que aprender a porse no seu lugar, aprender a pensar como el. Co cal, a empatía si presupón unha suspensión temporal do propio mundo, da propia maneira de ver as cousas. Unha das habilidades básicas para entender ao outro é a de saber escoitar. Aprender a estuchar supón enfocar toda a atención cara ao outro e deixar de pensar no que se quere dicir ou no que se podería facer.
A capacidade de manexar as relacións interpersoais: cando se entende ao outro, a súa maneira de pensar, as súas motivacións e os seus sentimentos, pódese elixir a maneira máis adecuada de presentar a nosa mensaxe. Unha mesma cousa pódese dicir de moitas maneiras. Saber elixir a maneira adecuada e o momento xusto é a marca do gran comunicador. A capacidade de comunicarse é a que permite organizar grupos, negociar e establecer conexións persoais.
Extra: Intelixencia Emocional
Non está dentro das 8 intelixencias múltiples mencionadas pero derívase delas, principalmente da intrapersonal e a interpersoal. A intelixencia emocional é a capacidade de recoñecer os nosos propios sentimentos e os alleos, de motivarnos e de manexar ben as emocións, en nós mesmos e nas nosas relacións. A intelixencia emocional é a capacidade para monitorear e regular os sentimentos propios e alleos para utilizalos como guía do pensamento e a acción. Mediante a intelixencia emocional determinamos o noso potencial para aprender habilidades prácticas.
A intelixencia emocional combina cognición e afecto, estados da mente, facéndonos ver que son inseparables e actúan de forma conxunta na nosa vida.
–
Referencias:
Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences[:]





Excelente artículo. Éxitos. Saludos.
¡Gracias por el comentario!
Muy buena información, me ayudó mucho, mil gracias!!
¡Muchas gracias Iván! Me alegra saberlo.
Muy buena información, aunque aún no está muy extendida esta idea de los 8 tipos de inteligencia, y erróneamente aún creemos que la única inteligencia es la lógica matemática y la única que se potencia y trabaja en algunas escuelas. Las personas desarrollamos mas unas inteligencias que otras, inteligencias diferentes y no por ello peores. Creo imprescindible trabajar las inteligencia intra e interpersonal pues tiene que ver con las emociones, cómo nos sentimos y cómo nos relacionamos con los demás ¿No creéis?
Hola Julia.
Sin duda, la inteligencia emocional debería ser una asignatura más de nuestras escuelas 🙂
Gracias por el comentario.
Un saludo,
Iván Pico
Psicólogo Online
Tal como indicas en el artículo, hoy también también existe el concepto de inteligencia emocional y es que las inteligencias intrapersonal e interpersonal están bastante ligadas. No podría existir una sin la presencia de la otra. Sin importar si la persona sea buena o mala. Porque podría haber ambos casos de personas que se conocen bien así mismas como para hacer el bien y también aquellas que se conocen bien a sí misma pero para hacer el mal. Muy buen artículo. Saludos