Social

[:es]Pensamiento grupal: tomando malas decisiones por el efecto del grupo[:en]Group thinking: making bad decisions because of the group effect[:gl]Pensamiento grupal: tomando malas decisións polo efecto do grupo[:]

[:es]El pensamiento grupal se produce cuando las personas con una mentalidad similar dentro de un grupo acaban por tomar decisiones erróneas por el hecho de pertenecer a dicho grupo. La toma de decisión sobre una temática se ve influenciada por la búsqueda de la unanimidad dentro del grupo, lo cual llega a superar una valoración más realista o analizada de otras opciones alternativas. Un pensamiento grupal puede llegar a desvirtuar la percepción de la propia realidad.

>> Artículo relacionado: Efecto marco: nuestras decisiones dependen del contexto

¿Cómo se forma un grupo psicológico?

Según esta definición de pensamiento grupal, formar parte de un grupo psicológico puede hacernos cambiar de opinión en el beneficio de la opinión general del grupo. Pero, ¿cómo se llega a pertenecer a un grupo?

Las condiciones necesarias y suficientes para que un determinado colectivo se convierta en un grupo psicológico son tres:

    1. Que los componentes de ese colectivo se definan como miembros del grupo.
    2. Que compartan creencias grupales.
    3. Que exista algún grado de actividad coordinada.

La primera y tercera condición se subsumen en la segunda, ya que la creencia grupal fundamental es “somos un grupo”. Son creencias grupales aquellas convicciones que los miembros del grupo son conscientes de compartir y que consideran definitorias de su grupalidad.

El pensamiento grupal

Bajo ciertas circunstancias, el grupo puede convertirse también en un factor de resistencia al cambio, ejerciendo entonces un profundo impacto sobre la conducta correspondiente de sus miembros individuales.

Pocos procesos grupales ilustran mejor este punto que el pensamiento grupal, descubierto y estudiado por el psicólogo Irving Janis (1972, 77), que lo define como una cierta forma de pensar que surge cuando, dentro de un grupo cohesivo, la búsqueda de consenso llega a ser tan acuciante que hace pasar a un segundo plano la evaluación realista de líneas alternativas de acción.

Categorías de procesos grupales

El pensamiento grupal puede caracterizarse como un síndrome complejo, en el que cabe distinguir tres grandes categorías de procesos grupales:

La primera recoge aspectos directamente relacionados con la conducta intergrupal y los conflictos reales o percibidos con otros grupos rivales o, simplemente, distintos. El pensamiento grupal se caracteriza por una percepción exagerada de la corrección y rectitud moral de los planteamientos del propio grupo y una visión estereotipada, homogénea, excesivamente uniforme y habitualmente peyorativa de los miembros del otro grupo.

La segunda incluye una serie de ilusiones compartidas por los miembros del grupo en relación con la capacidad de éste para abordar los problemas a los que se enfrenta:

  • La ilusión de invulnerabilidad (la más peligrosa): los miembros del grupo comparten las creencias de que nada malo va a sucederles mientras permanezcan unidos.
  • La ilusión de unanimidad (complementaria de la anterior): los miembros del grupo tienen una percepción muy exagerada del grado de acuerdo que existe entre ellos.
  • La racionalización (acompaña a los dos anteriores) induce a saltarse el análisis detenido y cuidadoso de los problemas que afectan al grupo y a sustituirlo por justificaciones a posteriori de líneas de acción que se emprenden no como resultado de la deliberación y la reflexión, sino como expresión de los deseos y motivaciones, muchas veces ni confesados ni admitidos, de la mayoría de los miembros del grupo.

La tercera incluye los aspectos más coercitivos, que desempeñan también su papel en el establecimiento del pensamiento grupal:

Los procesos anteriores se refuerzan con una fuerte presión hacia la uniformidad, que se traduce en un rechazo frontal de las críticas dirigidas por algunos miembros al procedimiento seguido para alcanzar la decisión grupal, o que lleva a la supresión directa de la posibilidad de que los miembros del grupo expresen dudas o reservas sobre la forma de actuar de la mayoría grupal. La autocensura funciona como un mecanismo interno con una función similar.

Janis apunta a la existencia de una figura muy peculiar del pensamiento grupal, los llamados guardianes de la mente, miembros del grupo que toman a su cargo la tarea de mantener la ortodoxia grupal y denunciar las posibles desviaciones. Son los líderes que guían a un grupo con sus seguidores que toman decisiones en función de este.

Y tú, ¿piensas de manera grupal?[:en]The thought grupal produces  when the people with a similar mentality inside a group finish for taking erroneous decisions by the fact to belong to said group. The taking of decision on a thematic sees  influenciada by the research of the unanimity inside the group, which surpasses a more realistic assessment or analysed of other alternative options. A thought grupal can arrive to desvirtuar the perception of the own reality.

How it forms  a psychological group?

According to this definition of thought grupal, form part of a psychological group can do us change of opinion in the profit of the general opinion of the group. But, how it arrives  to belong to a group?

The necessary and sufficient conditions so that a determinate community turn into a psychological group are three:

    1. That the components of this community define  like members of the group.
    2. That they share beliefs grupales.
    3. That it exist some degree of activity coordinated.

The first and third condition  subsumen in the second, since the belief grupal fundamental is “are a group”. They are beliefs grupales those convictions that the members of the group are conscious to share and that consider definitorias of his grupalidad.

The thought grupal

Under some circumstances, the group can convert also in a factor of resistance to the change, exerting then a deep impact on the corresponding behaviour of his individual members.

Few processes grupales illustrate better this point that the thought grupal, discovered and studied by the psychologist Irving Janis (1972, 77), that defines it like one some form to think that it arises when, inside a group cohesivo, the research of consensus becomes so acuciante that does to happen to a second plane the realistic evaluation of alternative lines of action.

Categories of processes grupales

The thought grupal can characterise like a complex syndrome, in which it fits to distinguish three big categories of processes grupales:

The first collects appearances directly related with the behaviour intergrupal and the real conflicts or perceived with other rival groups or, simply, distinct. The thought grupal characterises  by a perception exaggerated of the correction and rectitud moral of the approaches of the own group and a vision estereotipada, homogénea, excessively uniform and usually pejorative of the members of the another group.

Entrada Relacionada

The second includes a series of illusions shared by the members of the group in relation with the capacity of this to tackle the problems to which confronts :

  • The illusion of invulnerabilidad (the most dangerous): the members of the group share the beliefs that at all bad goes to sucederles while they remain joined.
  • The illusion of unanimity (complementary of the previous): the members of the group have a very exaggerated perception of the degree of agreement that exists between them.
  • The rationalisation (accompanies to the two previous) induces to jump  the analysis detained and accurate of the problems that affect to the group and to substitute it by a posteriori justifications of lines of action that undertake  no like result of the deliberation and the reflection, but like expression of the wishes and motivations, many times neither confessed neither admitted, of the majority of the members of the group.

The third includes the most coercive appearances, that exert also his paper in the establishment of the thought grupal:

The previous processes reinforce  with a strong pressure to the uniformity, that translates  in a frontal rejection of the criticisms directed by some members to the procedure followed to reach the decision grupal, or that carries to the direct suppression of the possibility that the members of the group express doubts or reservations on the form to act of the majority grupal. The autocensura works like an internal mechanism with a similar function.

Janis aims to the existence of a very peculiar figure of the thought grupal, the called guardians of the mind, members of the group that take to his charge the task to keep the orthodoxy grupal and report the possible deviations. They are the leaders that guide to a group with his followers that take decisions in function of east.

And you, think of way grupal?

 [:gl]O pensamento grupal prodúcese cando as persoas cunha mentalidade similar dentro dun grupo acaban por tomar decisións erróneas polo feito de pertencer a devandito grupo. A toma de decisión sobre unha temática vese influenciada pola procura da unanimidade dentro do grupo, o cal chega a superar unha valoración máis realista ou analizada doutras opcións alternativas. Un pensamento grupal pode chegar a desvirtuar a percepción da propia realidade.

Como se forma un grupo psicolóxico?

Segundo esta definición de pensamento grupal, formar parte dun grupo psicolóxico pode facernos cambiar de opinión no beneficio da opinión xeral do grupo. Pero, como se chega a pertencer a un grupo?

As condicións necesarias e suficientes para que un determinado colectivo convértase nun grupo psicolóxico son tres:

    1. Que os compoñentes dese colectivo defínanse como membros do grupo.
    2. Que compartan crenzas grupales.
    3. Que exista algún grao de actividade coordinada.

A primeira e terceira condición se subsumen na segunda, xa que a crenza grupal fundamental é “somos un grupo”. Son crenzas grupales aquelas conviccións que os membros do grupo son conscientes de compartir e que consideran definitorias do seu grupalidad.

O pensamento grupal

Baixo certas circunstancias, o grupo pode converterse tamén nun factor de resistencia ao cambio, exercendo entón un profundo impacto sobre a conduta correspondente dos seus membros individuais.

Poucos procesos grupales ilustran mellor este punto que o pensamento grupal, descuberto e estudado polo psicólogo Irving Janis (1972, 77), que o define como una certa forma de pensar que xorde cando, dentro dun grupo cohesivo, a procura de consenso chega a ser tan perentorio que fai pasar a un segundo plano a avaliación realista de liñas alternativas de acción.

Categorías de procesos grupales

O pensamento grupal pode caracterizarse como unha síndrome complexa, no que cabe distinguir tres grandes categorías de procesos grupales:

A primeira recolle aspectos directamente relacionados coa conduta intergrupal e os conflitos reais ou percibidos con outros grupos rivais ou, simplemente, distintos. O pensamento grupal caracterízase por unha percepción esaxerada da corrección e rectitud moral das formulacións do propio grupo e unha visión estereotipada, homoxénea, excesivamente uniforme e habitualmente peyorativa dos membros do outro grupo.

A segunda inclúe unha serie de ilusións compartidas polos membros do grupo en relación coa capacidade deste para abordar os problemas aos que se enfronta:

  • A ilusión de invulnerabilidade (a máis perigosa): os membros do grupo comparten as crenzas de que nada malo vai sucederlles mentres permanezan unidos.
  • A ilusión de unanimidade (complementaria da anterior): os membros do grupo teñen unha percepción moi esaxerada do grao de acordo que existe entre eles.
  • A racionalización (acompaña aos dous anteriores) induce a saltarse a análise detida e coidadosa dos problemas que afectan o grupo e a substituílo por xustificacións a posteriori de liñas de acción que se emprenden non como resultado da deliberación e a reflexión, senón como expresión dos desexos e motivacións, moitas veces nin confesados nin admitidos, da maioría dos membros do grupo.

A terceira inclúe os aspectos máis coercitivos, que desempeñan tamén o seu papel no establecemento do pensamento grupal:

Os procesos anteriores refórzanse cunha forte presión cara á uniformidade, que se traduce nun rexeitamento frontal das críticas dirixidas por algúns membros ao procedemento seguido para alcanzar a decisión grupal, ou que leva á supresión directa da posibilidade de que os membros do grupo expresen dúbidas ou reservas sobre a forma de actuar da maioría grupal. A autocensura funciona como un mecanismo interno cunha función similar.

Janis apunta á existencia dunha figura moi peculiar do pensamento grupal, os chamados gardiáns da mente, membros do grupo que toman ao seu cargo a tarefa de manter a ortodoxia grupal e denunciar as posibles desviacións. Son os líderes que guían a un grupo cos seus seguidores que toman decisións en función de leste.

E ti, pensas de maneira grupal?

 [:]

Iván Pico

Director y creador de Psicopico.com. Psicólogo Colegiado G-5480. Graduado en Psicología. Diplomado en Ciencias Empresariales y Máster en Orientación Profesional. Máster en Psicología del Trabajo y Organizaciones. Posgrado en Psicología del Deporte y Entrenador Profesional de Futsal Nivel 3. Visita la sección "Sobre mí"para saber más. ¿Quieres una consulta personalizada? ¡Contacta conmigo en https://ivanpico.es/!