Ansiedade Fobias Saúde Social

As distintas caras do confinamento e a volta á normalidade: aspectos psicolóxicos

ansiedad coronavirus depresion confinamiento

Todo o mundo está a falar que si o confinamento produce ansiedade, tensión ou si todo isto pode repercutir no noso benestar psicolóxico. Con todo, o problema non é realmente ese en si, senón de quen proceda ou de que contexto trátase para cada cal, non sexamos alarmistas. De feito, para un gran número de persoas estes momentos de confinamento están a ser unha balsa de aceite para os seus estados psicolóxicos. Moitas persoas prefiren estar máis illadas que presionadas pola sociedade na que vivimos, xa sexa por propia convicción ou por algún tipo de problema mental que poida estar a padecer.

>> Artigo relacionado: Medo ao coronavirus: recomendacións para manter a calma.

O feito de estar en casa metidos significa en gran parte unha escapatoria á vida atarefada, á súa tensión e á súa ansiedade comunitaria que xera tanto acto social obrigatorio, traballo desafortunado e situacións diarias que nos incomodan até devaluar o noso estado emocional e psicolóxico. Tanto é así, que en multitude de ocasións estamos a desexar chegar a casa. Agora parece que de súpeto todos estamos a desexar saír dela. Pero, non todos.

O confinamento: un alivio para persoas con fobia social ou ansiedade?

A xente que sofre de ansiedade xeneralizada ou algunha fobia están a vivir os seus mellores días en anos. Por que pode ser isto? O trastorno por ansiedade xeneralizada é aquel por o cal unha persoa mostra unha preocupación constante ou moi a miúdo respecto de multitude de cousas sen que sexa capaz de controlar eses pensamentos, que á súa vez xeran comportamentos irregulares. Estas persoas que agora mesmo se atopan nunha zona cómoda, dentro das súas casas, viron aliviados parte dos seus síntomas xa que non teñen que enfrontarse a moitas das súas preocupacións diarias. Á súa vez, o estado de ansiedade global debido á crise que vive o resto da humanidade crea tamén unha falsa expectativa de que as súas preocupacións non eran tan grandes como a actual crise mundial e que a súa ansiedade se expandiu de maneira comunitaria polo que se rebaixa en certo xeito ese sentimento de soidade interna producida polas preocupacións persoais, que xa non son persoais, senón comúns a moita outra xente.

Por suposto, non falamos de todas as persoas, só daquelas que debido a esta crise ven apartadas as preocupacións que o inmobilizan. Outras, están a sufrir crise de ansiedade debido a problemas que se volveron maiores, aquelas persoas máis hipocondríacas con maior medo ao virus, persoas ás que se lles trasladou a súa preocupación ao ámbito económico ou mesmo ao ámbito persoal debido á perda de relacións íntimas ou mala xestión destas debido ao confinamento. Tamén inclúo neste apartado a aquelas persoas que agora teñen que compaxinar os seus traballos co coidado de nenos ou maiores durante un maior tempo do habitual e que nun principio pode xeneral altos niveis de tensións. Ademais, está a producirse un fenómeno nunha porcentaxe alta da poboación coa conciliación do soño e a hixiene do soño. Por algún motivo, soñamos e espertámonos máis e iso pode afectar ao o noso estado emocional. Outro gran motivo de preocupación é o colectivo das persoas con trastornos do ánimo, como a depresión grave, que puido verse incrementada debido á extrema soidade dalgúns casos.

«A liberdade supón responsabilidade. Por iso a maior parte das persoas témena tanto» George Bernard Shaw.

Agora ben, ponche por un momento na pel dunha persoa que sufra fobia social. Estas persoas evitan custe o que custe os actos sociais ou todo aquilo que os expoña ante un público, por vergoña a non estar á altura ou pensar non capaces de realizar certas actividades que para outros resultan cotiás e normais, como pode ser ir á carnicería e pedir correctamente. Estas persoas, xeralmente cunha autoestima baixa, cústalles realizar cousas sinxelas que impliquen relacionarse con outras persoas por medo ao que dirán os demais dos seus actos. Estas persoas están a vivir actualmente baixo unha falsa realidade que lles rebaixa a mínimos os seus estados de ansiedade: o confinamento.

>> Artigo relacionado: Estratexias de afrontamiento fronte á tensión.

Temos máis medo a saír e recuperar as nosas vidas que ao propio virus?

Achégase o momento de saír das nosas casas e de retomar as nosas vidas, de ser libres. Moita xente xa creara rutinas en illamento social e aparcado o resto de obrigacións laborais e sociais polo que o retorno á realidade terá tamén as súas consecuencias. Como explicamos nos parágrafos anteriores, as persoas con máis medos e inseguridades que vivían nunha burbulla sen preocupacións teñen que enfrontarse a elas de novo e deben prepararse para iso. Pero, o resto de persoas tamén terán que enfrontarse a situacións de incerteza basicamente centradas en, como se adoita dicir, saúde, diñeiro e amor:

  • Que pasa co coronavirus? Seguimos sen saber onde está. Está controlado pero segue circulando. Mostrarémonos moito máis preocupados pola hixiene persoal e o distanciamento que nunca. Si che estornuda unha persoa ao teu lado xa nunca máis a mirarás como facías antes. Isto intensifícase para aqueles casos de persoas que perderon a algún familiar ou achegado debido ao coronavirus e que aínda se atopa nalgunha fase do duelo pola perda.
  • Que pasa coa economía? A crise económica mundial é de grandes dimensións polo que a perda de postos de traballo e por tanto de ingresos verase acentuada, con todas as preocupacións que iso leva. Como sempre pasa nas crises, uns sectores veranse mesmo beneficiados por ela, pero non todo o mundo terá a fortuna de traballar neles. Que lle pregunten aos hostaleiros, sector turístico ou lecer.
  • Que pasa coas nosas relacións? Esperemos que saian reforzadas deste periplo. Polo menos aquelas que merecían a pena estou seguro de que se mantiveron na distancia dunha ou outra forma. Pronto volveremos enfrontarnos a elas e ver en que punto está agora. Algunhas sairían reforzadas si, pero outras todo o contrario. Neste apartado está o caso daquelas que tiveron que convivir tanto tempo xuntas, ás veces en espazos reducidos sen apenas intimidade ou posibilidade de escapar ante un conflito interpersoal. Estes días escoitáronse a moitas parellas (ou o que sexan) discutir nas súas casas e toda a veciñanza decatouse. Esperando que só fose unha discusión e non chegase a máis, veremos como terminan esas historias persoais xa que quizais se deron conta de que non eran tan íntimas.

Todo isto pode volver ás persoas un pouco máis irascibles ata que non retomemos a auténtica normalidade, xa que lembremos que durante un tempo só existirá “nova normalidade” adaptada a seguir evitando a expansión do virus. Por ese motivo, aínda que nos deixen libres que sexa con responsabilidade ou volveremos caer na trampa. Din que os humanos somos os únicos animais que tropezamos dúas veces coa mesma pedra. Sen responsabilidade non hai liberdade.

Máis ansiedade e estrés tras o confinamento

Segundo un estudo publicado pola revista The Lancet, é posible que existan efectos psicolóxicos negativos nun gran número de persoas tras a corentena relacionados coa tensión postraumática, aumento da irritabilidad, depresión e ansiedade. Durante a corentena estes síntomas xa adoitan ser evidentes, pero non terminan aí senón que se poden prolongar mesmo durante varios anos.

As razóns que argumentan en maior medida a posibilidade de sufrir estes efectos psicolóxicos negativos do confinamento son:

  • Estar máis tempo sometidas ao confinamento ou illamento de maneira máis restritiva ou en soidade.
  • Ser persoal sanitario, relacionado coa maior carga de traballo, a tensión, a frustración e a impotencia de ver como o virus acaba mesmo con vidas de persoas a pesar do esforzo realizado.
  • Ter antecedentes de enfermidades psicolóxicas. Todos os problemas que carrexa esta crise poden facer que refloten de novo depresións xa superadas e outro tipo de trastornos.
  • Problemas económicos. Como xa avanzamos, os problemas económicos, a perda de traballo e a consecuente imposibilidade de afrontar os gastos diarios como o pago do aluguer poden supor un gran factor de risco para o incremento deste tipo de enfermidades mentais.

Vivimos unha época de crise pero agora máis que nunca temos que valernos dunha das mellores capacidades humanas: a nosa resiliencia.

_

Referencias:

Samantha K Brooks, S.K., Webster, R.K,  Louise E Smith, L.E.,  Woodland, L., Wessely, S.,Greenberg, N.,  Rubin, J. (2020). The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence. The Lancet Vol 395, 912-920

Iván Pico

Director y creador de Psicopico.com. Psicólogo Colegiado G-5480 entre otras cosas. Visita la sección "Sobre mí" para saber más.

Añadir Comentario

Click aquí para dejar un comentario

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.