Ansiedade Autoayuda Saúde Social

Sentirse culpable non é a solución

A culpabilidade é unha emoción inútil.  e como todas ten a súa función. Paralizarse ante algo é necesario para aprender a enfrontarse a unha situación que che superou e da cal te sintes  responsable. Pero non é útil se non funciona como punto de inflexión cara á mellora persoal. Se te quedas paralizado pola culpa eternamente empiea a non ser inútil Soa fácil dicilo pero evidentemente é difícil aplicarllo. Mentres te sentes culpable estás a desperdiciar o tempo presente por comportamentos pasados coma se iso fóseos a solucionar. É o mesmo que pasa coas preocupacións, pero nestas últimas o tempo pérdelo preocupándoche polo futuro. A psicoloxía explícao.

Non imos entrar a definir o termo xeral de emoción, para iso cunha simple procura en Google terás miles de definicións pero é importante recalcar primeiramente en dicir que existen dous tipos de emocións.

Emocións básicas ou primarias: as que veñen de serie de forma innata e axudan á supervivencia da especie: como a ira, tristeza, noxo, sorpresa ou o medo).

Emocións aprendidas ou secundarias: son as que xorden da aprendizaxe social, do razoamento, a linguaxe e a comunicación. Neste bloque é no que se atopa a culpa, pero tamén a satisfacción, o aburrimento, a compracencia ou os celos. Completan ao primeiras pero a súa función é moito máis social.

Hai que diferenciar entre a culpabilidade e o aprender das leccións do pasado. Falamos dunha emoción inútil cando a culpabilidade inmobilízache e eses remorsos non déixanche realizar unha vida normal, xa sexa por estar molesto ou incómodo ou ben chegar a niveis de depresión maiores e máis serios. Aprender das equivocacións si é san, evidentemente. Se o que fas é prometerche non volver realizar un acto, iso non é sentimento de culpa. A culpabilidade é malsana cando gástache enerxía que poderías estar a investir en mellorar as cousas. Con todo, a sociedade tende a facernos pensar que o incorrecto é non sentir esa preocupación polo pasado: Preocúpache do presente!

Freud falaba de algo así como que a culpa tiña unha parte inconsciente e de aí a “necesidade de castigo”, de autocastigarse. Pero isto son palabras para outros post.

Tipos de culpa e exemplos

  • Culpa residual: é a que conservamos da nosa nenez. De cando ás veces facíannos sentirnos avergoñados con frases do estilo ameazantes do tipo: “deberías sentirche avergoñado por suspender” (somo se iso fose mellorar a nota…), ou cando un adestrador quitábache do terreo de xogo por fallar unha ocasión clarísima de gol, evidentemente non por facer iso o gol vai volver a entrar. Ou o típico que se lle escoita dicir a algúns pais: “Se non te comes a sopa, papá xa non vaiche a querer máis”, Todas estas reaccións vanse acumulando nese neno que será adulto e a longo prazo aprenderá a que sentirse avergoñado e culpable é o “normal”.
  • Culpa autoimpuesta: é moito máis molesta que a primeira e fai referencia a sentirse inmobilizado por accións recentes que non teñen que ver coa infancia. É cando se infrige unha norma ou código. A dor que sente non vai facer cambiar as cousas. Se un día esquéceseche pagar nun bar a consumición e tes malestar por iso…de que che serve sentirche así? O que fixeches está mal e tes dúas opcións: ir pagar a conta ao bar pedindo desculpas ou se non tes opción porque xa che marchaches da cidade, anotalo nas cousas que nunca máis volverás facer e aprender diso.

Esta claro que o malestar xerado pola culpa pode ser de menor ou maior importancia. Non é o mesmo sentirche culpable por non felicitar os aniversarios a alguén que sentirche culpable por coller o coche bébedo. En ambos os casos o refuxiarse nun sentimento de dor insano que che inmobilice non é a solución aos problemas. De feito, se non lle pos fin a isto, a propia culpa servirá de reforzador para volver repetir a mesma conduta baixo o amparo e a retribución de sentirse culpable e “autocastigarse”, como dicía Freud.

Sal do bucle e aprende do erro para mellorar no presente cara ao futuro.

_

Referencias bibliográficas:

Dyer, Wayne W. (1976). Your erroneuous zones. Fuck & Wagnalis, Nova York.

Imagen: pixabay.com

Iván Pico

Graduado en Psicología (UNED). Nº Colegiado G-5480. Diplomado en Ciencias Empresariales (USC). Máster en Psicología del Trabajo y las Organizaciones. (INESEM). Máster Universitario Oficial en Orientación Profesional (UNED). Posgrado en Neuromarketing (Universidad Camilo José Cela). Técnico Deportivo Nivel II, fútbol sala (RFEF). Especialista en Psicología Aplicada al Deporte. Etc, etc...
Ver Página personal de Linkedin para información adicional o en la sección ¿Quién soy de la web? :)

Añadir Comentario

Click aquí para dejar un comentario

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

(Español) Tu empresa también podría publicitarse aquí ;)