Deporte

Goleadas en el deporte: solucións e medidas de prevención.

goleadas deporte marcador soluciones

En leste outro artigo falabamos sobre a relación entre a motivación no xogo e as goleadas no deporte. Agora toca dar paso a dar soluciones pero incidindo en que do que se trata non é de evitar en si a goleada senón de conseguir que o neno aprenda durante o xogo de forma independente ao resultado. Os goles son o reforzo negativo (goles en contra) ou positivo (goles a favor) pero o reforzo da propia práctica deportiva debe ter un valor maior a este para que non afecte psicoloxicamente ou produza o abandono deportivo.

>> Artigo relacionado: Goleadas e deporte: como afectan á motivación.

Por que se producen goleadas?

Antes de empezar con algunhas solucións ou medidas imos expornos a pregunta sobre a súa orixe, estes son algunhas das causas que producen goleadas.

Nivel competitivo: escola vs. actividade extraescolar.

En xeral as goleadas prodúcense porque dous equipos de diferentes niveis competitivos enfróntanse entre si. Isto pode ser debido a que existen dous tipos de equipos: as escolas de formación e os equipos de actividades extraescolares. Nos primeiros os nenos proceden de diversos lugares e chéganse a formar mesmo seleccións de nenos que queren xogar e mellorar como obxectivo. Nos segundos casos, a actividade ten un carácter máis lúdico-social e limítase en moitas ocasións aos nenos da propia clase ou o colexio. Como na selección natural, as probabilidades de crear un equipo de bo nivel competitivo redúcense.

Desenvolvemento psicomotor.

Relacionado con esta causa, está que as categorías deportivas non se corresponden coa idade biolóxica do neno polo que o desenvolvemento psicomotor é diferente e evidente. As diferenzas físicas e marcan as diferenzas sobre todo en idades comprendidas entre os 6 e os 13 anos.

>> Artigo relacionado: Destreza psicomotriz: fases da súa aprendizaxe

Formación do adestrador.

Outra causa, que por desgraza queda en segundo plano en demasiadas ocasións, é a formación dos propios adestradores. Crear boas sesións de adestramento, obxectivos e todo iso con certa planificación baixo unha metodoloxía de ensino-aprendizaxe é fundamental para que se produza a mellora competitiva. Si xoga un equipo estruturado e planificado contra un que só pon aos seus xogadores no campo parece lóxico que se produza a goleada. E si, si adestras a un equipo dun colexio tamén podes planificar. E si, o partido do fin de semana tamén debe de ser entendido como un adestramento, un adestramento do xogo real no que pór en práctica os contidos traballados durante a semana cos xogadores.

Medidas para previr goleadas no deporte.

Prevención. Esta é a palabra crave para tomar calquera medida. En moitas ocasións trátase de maquillar un resultado a posteriori  cando o que hai que facer é planificar e previr para que a aprendizaxe sexa o correcto sen que o resultado sexa o importante.

As medidas que se deben tomar para previr goleadas deben ser tomadas de maneira que non desvirtúen a orde natural do xogo ou o fagan na menor medida posible. Pódense adaptar medidas ás idades dos xogadores, pero sempre que sexa para favorecer o transcurso do partido.

Formación e desenvolvemento técnico-táctico.

Repetimos, o máis importante é ter adestradores que entendan os partidos de base como parte da formación. Débense expor obxectivos a cumprir en cada partido e utilizalos tamén para os casos nos que se xoga ante un rival moi inferior. Por exemplo: xogar con perna non dominante, traballo de aspectos do xogo (parede, paralela, diagonal…), limitar o número de toques de balón, xogar co porteiro, traballar espazos libres, etc. Iso si, nalgunhas ocasións cuado a diferenza é moi ampla aplicar certos criterios poden beneficiar o obxectivo do gol, pero lembremos que hai outros obxectivos ademais da finalización. O que nunca se poderá é limitar o disparo a un xogador en situación de tiro. Iso afectaría á orde natural do xogo. Si chegas a zona de finalización o natural é marcar. Ademais, é o máis respectuoso para o rival.

>> Artigo relacionado: Metodoloxía do proceso de ensino-aprendizaxe aplicada ao futsal.

Sistema de puntos.

Este é sen dúbida o sistema que máis me gusta persoalmente. Trátase de xogar os partidos divididos por cuartos independentes nos que por moitos goles que se marquen só sumarán un punto. É dicir, si xogas a fútbol sala pódese dividir o partido en catro cuartos de 10 minutos, polo que o resultado final será sempre como máximo de 4-0. É un sistema que mantén motivado aos xogadores xa que cada cuarto é un novo incentivo para o xogador no que pode empezar de novo. Pódense traballar diferentes obxectivos por cuartos e mesmo combinar xogadores. En idade prebenjamín ou mesmo benjamín é un bo sistema a aplicar. Algunhas federacións xa aplican este tipo de repartición do tempo e putos con moito éxito, por exemplo o fútbol sala en Galicia para categoría prebenjamín.

Modificación de regras do xogo. 

Outra opción é limitar en certas categorías algúns aspectos do xogo, como a presión ao rival. Non permitir presionar ata que o porteiro saque ou se pase certa liña do terreo de xogo. Isto sempre debe ser entendido como formativo. É dicir, pódese traballar o repregamento, a ocupación de espazos ou o traballo de liñas defensivas. É dicir, non entendido como medida só mitigadora de goles senón para o traballo táctico e mellorar aqueles partidos con xogo desestructurado. Todo isto debería saír do propio adestrador sen que fose necesario aplicar a medida de maneira regulamentaria.

Estruturar as competicións por ano de nacemento.

Si todos os nenos xogan cos nenos do seu mesma idade é evidente que isto igualaría os partidos xa que as diferenzas psicobiológicas non son tan amplas. As categorías na maioría dos deportes están estruturadas de 2 en 2 anos para facilitar a realización das competicións. Isto non se pode levar á práctica en demasiadas ocasións debido á imposibilidade de crear equipos desas características. Con todo, as escolas que traballan cunha base metodológica adoitan repartir aos seus xogadores nos equipos por ano de nacemento para favorecer o seu desenvolvemento ao longo de etapas formativas coherentes á idade.

Equilibrar as ligas.

As federacións deben propor sistemas que equiparen aos equipos. Unha boa fórmula de facelo é mediante a disputa de fases previas en grupos que xeren divisións por niveis que mesmo poden ser preestablecidas con cabezas de serie. Todo isto falado e valorado cos adestradores que deben actuar de forma ética e formativa acorde ao sistema de competición.

Limitar o número de goles.

Sinceramente, esta medida máis que unha solución é unha maquillaxe. Volvendo ao xa falado anteriormente, o resultado non é o fin senón a consecuencia do xogo. Si un equipo está apabullando e humillando a un rival e encima na prensa non se vai ver iso reflectido parece que non estamos a axudar a que as medidas para evitalo sexan naturais. De todos os xeitos, pode ser unha boa medida si é entendida como a eliminación dun reforzo para esa xente que segue crendo que o resultado é o obxectivo. Si quítaselles ese incentivo quizais repartan mellor os minutos de xogo entre o nenos pero non o teño do todo claro. Iso si, esta medida debe ser tomada sempre por igual e para todos os partidos dunha mesma competición, establecido por regulamento. De non ser así, non se pode maquillar un resultado. Estás a beneficiar case máis ao que meteu a goleada.

Pechar a acta.

Nalgúns deportes, como o baloncesto, utilízase un sistema no que ao chegar a unha diferenza elevada de tenteador a acta do partido péchase con ese resultado e mesmo se xoga o partido a tempo corrido. Con isto último non estou para nada de acordo. O partido é un adestramento, por que teño que adestrar menos aínda que vaia perdendo de malleira? Sempre haberá cousas que aprender, sempre.

Charlas previas e convocatorias de xogadores. 

Isto entra dentro da planificación. Si sabemos que imos xogar contra un rival moi inferior quizais sexa bo momento para deixar aos nosos mellores xogadores fóra da convocatoria, de maneira natural. O seu sería ter un sistema de convocatorias por rotacións nas que o adestrador deberá planificar cando deixar a uns ou a outros xogadores. Antes dos partidos con moita diferenza, tanto si é a favor como en contra, débese manter unha charla cos xogadores sobre o tipo de partido e obxectivos a conseguir.

Dentro das charlas, podemos incluír as charlas formativas aos pais que de forma periódica débeselles facer entender o funcionamento metodológico do noso sistema de ensino para que saiban tamén como actuar ante este tipo de partidos para motivar aos seus propios fillos. O resultado non é o fin é a causa! 

Tamén podemos falar co adestrador rival para saber como facer as aliñacións e mesmo co árbitro. Lembremos que se trata de formar e non somos inimigos de ninguén.

Fair Play

Ao iniciar o partido e terminar o mesmo debe existir a cordialidade entre equipos e o equipo que goleou debe achegarse ao rival para apoialo na derrota e quitarlle ese peso do resultado. O adestrador é vital nisto e debe ser o primeiro en dar exemplo. Pódese terminar un partido goleando pero dando moi boa imaxe, só depende da actitude que se teña no campo, tanto durante o xogo como cando termina. Saudar ao público, reunir a todos os xogadores rivais incluídos e fomentar así o compañeirismo que ademais axuda a quitar importancia ao resultado. Estes xestos tamén son un reforzo positivo para os xogadores a pesar da derrota.

>> Artigo relacionado: Prevención da violencia no deporte.

Isto só é unha exposición e algúns exemplos de estratexias e medidas, existen moitas máis fórmulas. Agradezo que se comparta nos comentarios as críticas e opinións respecto diso, cantas máis ideas máis solucións.

>> Artigo relacionado: Goleadas e deporte: como afectan á motivación.

 

Sobre el autor

Iván Pico

Graduado en Psicología (UNED). Nº Colegiado G-5480. Diplomado en Ciencias Empresariales (USC). Máster en Psicología del Trabajo y las Organizaciones. (INESEM). Máster Universitario Oficial en Orientación Profesional (UNED). Posgrado en Neuromarketing (Universidad Camilo José Cela). Técnico Deportivo Nivel II, fútbol sala (RFEF). Especialista en Psicología Aplicada al Deporte. Etc, etc...
Ver Página personal de Linkedin para información adicional o en la sección ¿Quién soy de la web? :)

Comentar

Click aquí para dejar un comentario

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.