Autoayuda Intelixencia Emocional Social

Como decirlle aos nenos que non existen os Reis Magos (ou Papá Noel)

Chega o Nadal, esa época na que ano tras ano os nenos esperan con ilusión a que os Reis Meigos tráianlles agasallos. Pero, teño que contarvos algo: os Reis Meigos, Papá Noel ou mesmo o Ratiño Pérez, non existen de verdade. É bo mentir aos nenos coa existencia destes seres irreais? Como dicirlle aos nenos que os Reis Meigos son os pais? Pasemos a tentar contestar a estas preguntas.

Por que contamos aos nenos a historia dos Reis Meigos?

O mundo das fantasías é importante para o crecemento san dos nenos, é a súa maneira de interpretar o mundo exterior que de momento non entenden. Hai moita xente que isto non logra entendelo e exponse se é bo que os nenos teñan tantas ideas fantásticas na cabeza. Existe unha gran diferenza entre xogar con seres ficticios e mentir sobre a existencia destes seres. Pénsao, ti tamén fuches neno e vías os debuxos de Dragon Ball e non por iso agora crees que se poden lanzar ondas vitais. Se se fai de maneira responsable todo acábase acomodando dentro do noso desenvolvemento cognitivo natural.

Unha cousa é que un neno xogue a ser Ryder da Patrulla Canina ou a ser Batman e outra moi distinta é que se crea que os cans poden falar e que Batman ten unha batcueva debaixo de casa. O neno está a fomentar a súa creatividade pero sabe que é un xogo e que son personaxes de ficción. Nos casos nos que desenvolvan condutas ou pensamentos inapropiados os pais vanos a corrixir e terminarán dicíndollo. Por que non se fai o mesmo cos Reis Meigos?

A inocencia e a fantasía que ven os pais nos seus fillos adoita ser moi reconfortante para eles, mesmo para moitos pais chega un momento en que teñen máis ilusión polos agasallos que os propios nenos. Son os primeiros en ter todo preparado, os zapatos, as cartas, etc.. para estes días “máxicos”. Ademais, crear seres mitológicos como forma de justificar ou personificar feitos é algo moi común na historia da humanidade. Sucede unha cousa parecida á creación cultural de divindades e deuses. Por exemplo, os gregos crearon a Helios para poder personificar ao sol e darlle unha explicación. Pois ben, dicirlle aos nenos que Papá Noel existe é máis ou menos como dicirlle que existe o deus dos agasallos. A mente dos nenos non vén con ese coñecemento de serie implantado, é por tanto unha “mentira” que se lles conta para explicar ou justificar algo.

>> Artigo relacionado: O mito de psique: historia do símbolo da psicoloxía.

Contalo ou non contalo?

Contarlles a historia mitológica ou dicirlles que é un xogo de ficción para fomentar a ilusión é decisión persoal de cada cal. Non hai estudos científicos que verifiquen que unha cousa é mellor que a outra, de momento. Desde o meu punto de vista persoal e como psicólogo, nunca se debe mentir aos nenos e deben saber a diferenza entre a mentira e a representación ficticia, sobre todo cando chegan a unha determinada idade.

Os nenos son máis intelixentes do que cremos pero non debemos deixar que terminen asimilando como verdadeiras cousas que non o son. Se por eles mesmos non son capaces de pescudalo, hai que dicirllo ao seu debido tempo. Vivimos na época dos milenials, na época dos os nativos dixitais, e moitos pais modernos xa optan por contar a verdade xa desde que son pequenos, como un xogo máis. Creo que tarde ou cedo esa será a tendencia.

A que idade hai que dicirlle aos nenos que os Reyes non existen (ou son os pais)?

Se os teus fillos, xa sexa por cultura social ou porque llo dixeches ti, xa cren nos Reis Meigos e queres dicirlle a verdade, cando é mellor contarlla?

Normalmente chega unha idade na que os propios nenos empezan a sospeitar e a pensar en que hai cousas que non encaixan na noite de Reyes ou en Noiteboa. Como fai Papá Noel para levar tantos agasallos se só é unha persoa? Os nenos pregúntase miles de cousas, é a súa maneira de madurar e desenvolverse na contorna. Por iso, moitas veces desas preguntas nacen os rumores e na súa propia contorna aparecen os primeiros nenos que o descubriron e escapar dicilo aos demais.

Os nenos comprenden a realidade de forma diferente ao longo do seu desenvolvemento. Até os 4 anos seguramente crean firmemente na existencia real dos Reis Meigos (basicamente cren como certo todo o que se lles di). Isto débese a que non están preparados para o coñecemento abstracto. Cando chegan aos 6 anos é cando normalmente empezan a xurdir as preguntas e dúbidas. Aproximadamente, entre os 6 e 8 anos é cando xa maduraron o suficiente como para comprender que os Reis Meigos non son reais ou polo menos non o son como persoas físicas de carne e óso que aparecen de súpeto na súa casa (hai nenos que desenvolven medo a esas misteriosas persoas). A capacidade de razoamento abstracto desenvólvese na etapa entre os 8 e 14 anos. Con estes datos, normalmente a idade para que saiban a realidade dos Reis Meigos é contorna aos 8 e 11 anos. Actualmente é moi pouco probable que un neno con 11 anos aínda crea neles. Así que, se o teu fillo chega a unha idade contorna aos 10 anos (como máximo) crendo firmemente na existencia dos Reis Meigos é mellor que lle contes a verdade.

>> Artigo relacionado: Fases del desarrollo psicomotor, desde la psicodinámica.

Consellos para dicirlle aos nenos que os Reis Meigos son os pais.

  1. Non dicirllo en Nadal . A outra é que nunca hai que dicirlle aos nenos a verdade durante a propia época dos agasallos. Pensa que xa escribiron as súas cartas e teñen toda a ilusión do mundo acumulada. Non podemos coller e frustralos sen necesidade cando máis álxida está a súa ilusión. Por iso, hai que esperar a que pasen estas datas para contarlles a verdade, cando non estean a pensar en se os Reyes vanlles a traer o agasallo que pediron ou non e tampouco xusto despois de recibir os agasallos, cando están a gozar dos mesmos. Hai que deixar pasar polo menos unhas semanas ou meses, cando pasase o efecto Nadal.
  2. Saber que poden sentirse decepcionados pola mentira dos seus pais. Se o neno se non está o suficientemente preparado ou as súas fantasías están moi arraigadas crerá que os seus propios pais estivéronlle mentindo todo este tempo. Isto ha de evitarse, e para iso hai que explicalo deixando ben claro o que significa a ilusión e a sorpresa dos agasallos. Non deixa de ser un xogo. Teñen que coñecer a diferenza entre mentir e gardar un segredo, pola ilusión do mesmo. Un exemplo é cando se fan agasallos polos aniversarios, que tamén se gardan en segredo. Tanto para os nenos como para os pais que compran e esconden os agasallos, eles tamén se ilusionan. Desmentir algo será inofensivo se o fas, senón poderás crear certa sensación de incredulidade dos nenos sobre as cousas que lles digan os seus pais e terminarán por usar tamén mentiras para explicar as súas cousas. Sinceridade.
  3. Explicarlles o que significan os agasallos de verdade. Se un neno pórtase ben durante todo o ano só para que os Reis Meigos non lles traian carbón algo está a funcionar mal, segundo a psicoloxía. O neno ten que entender que os Reyes escenifican a ilusión de todos os días e que os agasallos representan o agarimo das persoas que os rodean, representados culturalmente pola figura fantástica dos Reis Meigos ou Papá Noel. Ás persoas hai que educalas para compórtense prosocialmente por eles mesmos (motivación intrínseca), e non cun motivo externo (motivación extrínseca) e moito menos se é polos desexos dunha terceira persoa imaxinaria. Poden sentir que o seu comportamento está condicionado e coaccionado a ese misterioso deus dos agasallos. Sóache isto ás ofrendas relixiosas e a fe en deus? Si, é o mesmo.
  4. Dillo coas túas propias palabras. Non utilices tecnicismo ou palabras estrañas e sei bastante directo e sinxelo. Usa as túas propias palabras para explicarlle a situación, o neno, repito, é máis listo do que crees e seguro que o entende. Ademais, se te abres de forma natural a el terminará despois por contarche máis problemas e outros segredos, porque sabe que pode confiar nos seus pais.

>> Artigo relacionado: Como establecer metas motivacionales.

Unha forma creativa de dicilo: a carta dos Reis Meigos (aos nenos).

Para terminar, propoño unha alternativa creativa para dicirlle aos nenos a realidade dos Reis Meigos ou Papa Noel é a de escribirlles unha carta, igual que fan eles cando piden os seus agasallos ás súas maxestades. Desta maneira manterase certa ilusión e non será tan frío como dicirllo directamente. Trataríase de escribir un texto, manuscrito ou en computador, e porqué non enviala por correo postal para que chegue ao domicilio coma se procedese dos mismísimos Reyes Meigos. Unha vez recibida, deixarlla na súa habitación para que poida vela, observar quen se trata o remitente e abrila para que o neno póidaa ler só e tranquilo.

Na carta contarémoslle cousas persoais da súa día a día para que saiba que aos poucos vaia asimilando que é a súa familia a que está detrás das figuras dos Reis Meigos (ou calquera outro ser).

Propoño un texto exemplo de como podería ser esa carta:

Ola, XXXXXX.

Somos os Reis Meigos. Seguro que xa nos coñeces de enviarnos moitas cartas por estas datas pedíndonos agasallos. Esperamos que este ano tamén che portases ben, portarse ben é a mellor maneira para recibir cousas a cambio.

Queriamos dicirche unha cousa. O importante non é que sexamos Reyes ou Magos. O importante é que quen che envía os agasallos son unhas persoas que che queren moito, que saben como te sentes e o que che mereces cada un dos agasallos.

Coñecemos moitas cousas sobre ti, tantas como saben os teus pais: que che gusta patinar, debuxar co teu irmán e ata que empezaches a xogar ao baloncesto, iso é xenial!. Tamén sabemos que che gusta moito contarlle aos teus pais as cousas que vos ensina vosa profe XXXXXX ao saír do colexio e que che gusta baixar ao porque a xogar coas túas amigas, como XXXXXX, XXXXXX, XXXXXX, XXXXXX…

Despois che todos estes anos sabemos ben que te esforzas en facer moi ben as cousas, que axudas á túa hermanito pequeno en todo (aínda que ás veces quíteche os xoguetes da Patrulla Canina). Sabemos que che gusta axudarlle á avoa a cociñar, que vas co avó ao parque (e que che compra moitos cromos) e que este ano cumpriches xa 9 anos. Que maior!

Como xa es maior gustaríanos contarche un pequeno gran segredo. Un segredo que non poderás contarlle ao teu hermanito pequeno nin ao resto de compañeiros de clase, ou do parque, porque os outros nenos non o saben. Será o noso segredo! Le isto en voz baixiña e que ninguén che escoite mentres o les, vale? Como todos os segredos ninguén se pode decatar.

Ese segredo, é sobre o misterio dos Reis Meigos. Poucos saben a gran verdade deste misterio e ti xa estás preparado para sabela, e gardar esa verdade como un gran segredo e non contarllo aos outros nenos. Fuches moi bo e merécesche coñecelo.

O segredo é o seguinte. Os Reis Meigos só somos os representantes fantásticos do moito que che queren o teu papá, a túa mamá, os teus avós, os teus tíos e toda a xente que che rodea e quere unha chea. Somos cos personaxes de conto pero que non existimos na realidade, só na fantasía, a ilusión e os corazóns de todos os que che queren.

Agora xa o sabes, os Reis Meigos non existimos como persoas, as persoas que pon os xoguetes pola noite mentres ti dormes son… os teus papás! Os teus pais son os que representan aos Reis Meigos, coma se de actores tratásense.

Se os teus papás ponche xoguetes por estas datas é porque saben que chos mereces e que fuches bo, son os que mellor che coñecen e os que máis che queren, como o resto da túa familia que tamén lles deixa agasallos aos teus pais para que chos poñan pola noite e espértesche coa ilusión de abrir os agasallos. Porque es un bo fillo, un bo neto e un bo sobriño e á túa familia faille moi feliz verche contento e ilusionado. Todo iso merécese que che espertes cunha sorpresa nestas datas, igual que cando fanche agasallos polos teus aniversarios. Quéreche moito e por iso fanche agasallos. Como ti quérelos a eles.

O teu hermanito pequeno aínda non está preparado para coñecer o segredo así que non lle digas nada e garda o segredo, é unha gran responsabilidade! Agora que sabes quen son os Reis Meigos tes que axudar aos teus pais a gardar este segredo e manter a ilusión destes días pola sorpresa dos agasallos. Todos os anos hai que seguir colocando os zapatos pola noite para esperar que cheguen os agasallos e siga crendo que veñen os Reis Meigos uns anos máis.

Un bico e un abrazo moi moi grande dos Reis Meigos e de papá, mamá e toda a xente que che quere.

Sobre el autor

Iván Pico

Graduado en Psicología (UNED). Nº Colegiado G-5480. Diplomado en Ciencias Empresariales (USC). Máster en Psicología del Trabajo y las Organizaciones. (INESEM). Máster Universitario Oficial en Orientación Profesional (UNED). Posgrado en Neuromarketing (Universidad Camilo José Cela). Técnico Deportivo Nivel II, fútbol sala (RFEF). Especialista en Psicología Aplicada al Deporte. Etc, etc...
Ver Página personal de Linkedin para información adicional o en la sección ¿Quién soy de la web? :)

19 comentarios

Click aquí para dejar un comentario

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • Hola. Me ha servido mucho este articulo. Tengo un niño de 9 años que cree en Papa Noel nunca me ha cuestionado nada. Pero creo que ya está en edad de saber que no es cierto. quiero decirselo antes que se entere por algún amigo y piense que le hemos mentido por mucho tiempo. La idea de la carta me parece genial. Pero aún no me siento fuerte de decirselo.

    • Hola Sandra.
      Es un momento en el que parece que se rompe la magia, pero los niños son más inteligentes de lo que a veces pensamos y nos llevamos “sorpresas”. En muchas ocasiones la ilusión es más de los padres que de los propios niños. Contar la verdad, siempre es la mejor elección para generar confianza en los niños con sus padres.

      Me alegra saber que te ha ayudado el artículo 🙂

      Un saludo,

      Iván Pico
      Psicólogo
      Lugo

    • ¡Hola Carmen María!
      Gracias por tus palabras.
      A los 8 años es cuando se empieza se empieza a desarrollar el pensamiento abstracto pero no todos los niños evolucionan igual con lo cual a esa edad, como bien dices, algunos niños ya som capaces de entenderlo y genera estas situaciones.
      Lo mejor siempre es no mentir a los niños para crear una confianza paterno-filial apropiada. Son más inteligentes de lo que a veces creemos.
      Lo ideal, si tiene el concepto de Papa Noel muy asimilado, es decírselo con bastante anterioridad al día de la ilusión ficticia (navidad, reyes) ya que cada día que pase más cercano más desilusión será (en caso de esa reacción) pero el refuerzo que supone todo lo que envuelve la navidad (decoración, juguetes, papas noeles por la calle, publicidad…)

      Ser naturales y contarlo de forma creativa ayudará a dar ese paso.

      Espero haberte ayudado 🙂

      Un saludo,

      Iván Pico.
      Psicólogo
      Lugo, Galicia, España.

  • Me ha encantado la idea de la carta. La pondré en práctica con mi hija de 10 años. A mi hija mayor le monté en casa una yincana y a través de las diferentes pruebas se fue acercando y descubrió el tesoro definitivo donde nos confesábamos sus “reyes magos”. Reaccionó bien y no lo recuerda traumático. Fue también a la edad de 10 años. Gracias, un saludo.

  • Hola Iván. gracias por tu preocupación por nosotros para tocar este tema tan infantil, pero a la vez tan importante para todos.
    Nosotros tenemos tres hijos, y como todo padre, desea ver a sus hijos felices. En lo personal he hecho verdaderas operaciones militares para que ellos siempre crean que es Santa quien les ha dejado los regalos. Lo hemos hecho tan pero tan bien, que ahora no sabemos cómo decirles que es solo una fantasía.
    Nuestro hijo mayor, este año cumplió 15 años… allá por Febrero le dijimos la verdad… hace poco me contó que después de que se lo dijimos, se fue a su cuarto a llorar, pero como bien dices en tu análisis de la personalidad, ahora ya lo superó.
    La segunda es una niña de 14 años, quien aún pelea con sus amigas de que Santa existe. Nos da mucha pena. Dijimos que este año antes de diciembre le diríamos la verdad.. pero se nos pasó el tiempo y como bien dices, “no hay que decírselos en diciembre”… deberemos esperar hasta febrero o marzo del próximo año… Ella es de carácter fuerte, seria, equilibrada e inteligente, a pesar de esto, como te repito, lo hemos hecho tan bien,. que aun a esta edad tiene una fe férrea. Se que nos hemos pasado mucho del tiempo, 14 años y tu recomiendas decirselos a los 11… el próximo año, con total seguridad, se lo diremos porque no podemos permitir que se burlen de ella en la escuela… debemos hacerlo.. danos una idea por favor.
    La tercera es una niña de 7 años… ella aun está en edad de creerlo. Sus hermanos nos ayudarán a mantener la ilusión.
    A veces haces las cosas tan bien, que luego no sabes cómo deshacerlas jejejejeje…

    • Hola Roberto.

      Gracias por el comentario y las palabras. Como bien dices, con esa edad ya deberían conocer la verdad. De hecho, tienen muy fácil el acceso a la información y su capacidad de razonamiento lógico ya está plenamente desarrollada ya que ya están entrando en la edad adulta y más aún tratándose de una chica. Es raro que no se hayan ya algunas preguntas por la situación tan extraña que conlleva que aparezcan regalos “de la nada”. Al tener una niña pequeña que todavía está en la edad de esa fantasía probad a reforzar ese momento con la confianza que genera compartir un secreto para que no lo sepa la más pequeña. A partir de ahí mantendrá la ilusión pero desde otra perspectiva: la de preparar los regalos.
      Decírselo mediante una carta como la del ejemplo del artículo es buena idea, pero al tratarse de una persona más desarrollada podéis optar por una conversación más de adultos haciéndole algunas preguntas al respecto por si ella misma se da cuenta de la situación. Lo más importante es que no sienta que se le ha mentido y que ha sido por esa “ilusión compartida” de la navidad, como parte de vuestro afecto hacia ella y hacia vuestra familia.

      Espero que os sirva de ayuda 🙂

      Un saludo.

  • Hola Iván, me ha gustado mucho tu carta.
    Hace tiempo que buscaba cómo decírselo a mi hijo pero siempre encontraba la misma historia que perpetuaba los reyes magos que hacían el encargo a los papás y no me parecía adecuada.
    Él lo ha creído hasta ahora ya que estamos en un pueblo pequeño y los reyes vienen a casa en persona a traer los regalos casa por casa.
    Este año, aunque no pregunta nada, sí está investigador sobre el tema, supongo que debido a comentarios de amigos y ya toca que lo sepa, pero me ha pillado el toro.
    Ahora tengo la carta ideal pero recomiendas no hacérsela llegar en estas fechas (temo la vuelta al cole ya que tiene once años). Bueno, pensaba hacerlo ya, pero esperaré unas semanas pues, a ver qué tal va..
    ¡Gracias!

    • ¡Hola Eva! Me alegra saber que el artículo te haya ayudado a comprender la situación.

      Además, tenemos que pensar que vivimos en una sociedad del acceso a la información y que es muy fácil para ellos encontrar respuestas a sus “¿por qué?”, cada vez con una edad más temprana. Te lo digo, porque a raíz de este artículo he llegado recibir algún mensaje de niños a través de internet diciéndome que era mentira, que los Reyes sí existían… Por este motivo, es conveniente esa educación a tiempo.

      Un saludo,
      Iván Pico

  • Hola me encanto lo de la carta es que mi hijo ya tiene 9 años, y es re inocente ya que no tiene muchos amigos, solo sus compañeros de clases y quiero decirle antes que se lo digan ellos, y buscaba la forma y me encantó lo de la carta y lo voy hacer gracias a él Hasta yo creo en ellos es hermosa la etapa de creer gracias X ayudarnos.

(Español) Tu empresa también podría publicitarse aquí ;)

(Español) ¿Puedo ayudarte?

Optin Form

(Español) ¡Mejor blog educativo 2018!