Saúde

A importancia de durmir ben para o benestar persoal

importancia de dormir bien

O soño é unha das funcións motivacionales primarias máis importante que repercute directamente sobre o noso benestar, tanto a nivel de saúde física como mental. O soño cumpre unha clara función adaptativa que permite ao noso organismo conservar a enerxía e restaurar a posible deterioración cognitiva sufrido durante a vixilia. Durmir é a nosa ferramenta para que a nosa maquinaria interna estea lista para volver funcionar durante un novo ciclo de actividade.

A súa función é tanto de reparación física como psicolóxica a nivel cognitivo e emocional, xa que facilita o procesamiento e integración de información recibida durante a vixilia ademais de ter parte importante na reprogramación do noso sistema cognitivo. Mentres durmimos seguimos funcionando, coma se entrásemos nun estado de taller de reparación para mellorar a nosa mecánica de rendemento cando estamos espertos.

Ter unha boa rutina e conciliar o soño adecuadamente vainos a previr de problemas de saúde e comportamentales maiores. Os bos consellos para durmir mellor, como os que proporcionan fontes fiables como Mellores Para Durmir será a primeira boa decisión que tomes para fomentar un mellor descanso mental e físico.

Como nos durmimos?

A medida que estamos espertos aumenta a concentración de adenosina, que é en neuromodulador con efectos sedantes e inhibe a actividade neuronal producindo somnolencia e por tanto a motivación a durmir.

De feito, o café (por efecto da cafeína) que nos tomamos para estar máis espertos o que fai é bloquear estes receptores de adenosina conseguindo manternos máis espertos, iso si a privación de soño continuará sendo prexudicial para nós si non o facemos de maneira natural.

Por tanto, a concentración de adenosina xunto cos ritmos circadianos, regulados pola hormona melatonina, son os responsables de regular os nosos ciclos de vixilia e soño en busca do mellor rendemento da nosa actividade cerebral.

Estados do soño: como afectan á nosa saúde

Para entender como funciona o soño na nosa saúde é importante coñecer que existen dous estados do soño fundamentais mentres durmimos con diferentes funcións de restauración do noso sistema. Durmimos por ciclos que se dividen en dous estados xerais:

  • Estado de ondas lentas (NREM). Durante este período prodúcese unha restauración a nivel fisiológico e almacenamento de enerxía no noso organismo. Está subdividido en catro fases relacionadas todas elas coa atenuación fisiológica xeral de forma paulatina até quedarnos durmidos plenamente e entrar na fase máis profunda do soño. Predomina a actividade parasimpática. Nas primeiras dúas fases é relativamente fácil espertarse, previo ao entrar na fase de soño profundo. Ten unha duración total de contorna a 90 minutos ata que entramos no seguinte estado.
  • Estado paradoxal (REM). Empeza contorna aos 90 minutos despois de haberse quedado durmido a persoa cunha duración media duns 20 minutos que aumenta lixeiramente con cada ciclo de soño. É a fase na que estamos a soñar vívidamente con aumento da nosa actividade cognitiva similar á de vixíaa, mesmo con movementos rápidos dos ollos (que dá nome á fase REM en inglés – Rapid Eye Movement -). Aínda é moi difícil espertar á persoa. Predomina a actividade do aparello simpático e prodúcese unha parálise da musculatura esquelética. Esta fase ten unha función de reestruturación e reprogramación cognitiva.

Privación do soño: efectos sobre a saúde física e mental

Existen diferentes xenéticas entre as persoas polo que os niveis necesarios de adenosina poden variar entre elas e a unhas afectaralles máis ou menos a privación do soño, ou terán resultados de rendemento diferentes en función da súa propia bioloxía. Con todo, a nivel xeral, durmir menos de 4,5 – 5,5 horas ao día pode ter efectos negativos sobre o noso sistema cognitivo como fatiga e déficit na execución de tarefas complexas que requiren dunha atención sostida. Unha soa noite de soño insuficiente afecta directamente á nosa cognición agravándose a medida que se suman os días descansando mal.

Maior cansazo físico

Imos centrarnos máis no dano psicolóxico da privación do soño, pero a nivel físico os nosos músculos e articulacións non están preparadas para estar a realizar exercicio durante todo o día sen descanso, o repouso é unha das calidades que necesitamos para que se rexeneren do desgaste físico que sofren ao longo do día. Durmir é o maio do descanso porque inhibe o movemento xeral. A nosa musculación non se mellora só con adestramento continuo, o descanso é fundamental para compensalo e melloralo.

Efectos sobre a motivación

Durante o soño REM, con axuda das fantasías, estimúlase o noso cerebro de maneira que o mantén cun nivel de motivación adecuado. A privación deste estado do soño ten efectos motivacionales negativos sobre todo en persoas que xa sofren estados de depresión endóxena.

Lentitude do procesamiento da información e a atención

A falta de soño provoca unha actividade cerebral máis lenta debido á falta de descanso neuronal, o cal dificulta o pensamento ou se procesa de maneira máis lenta a información que percibimos. Sobre todo  naquelas tarefas que necesitan dunha atención sostida. Ademais, os nosos propios sentidos están esgotados fisicamente polo que perden a súa efectividade para recibir correctamente os estímulos externos enlenteciendo o seu funcionamento e resposta.

Déficits na aprendizaxe e a memoria

Mentres durmimos e máis concretamente durante o soño REM mellóranse os procesos de aprendizaxe e retención, especialmente os que teñen alto compoñente emocional. Concretamente mellora os procesos de memoria declarativa. Durante o soño NREM mellórase a memoria procedimental. A privación do soño afecta as neuronas do hipocampo danando a nosa capacidade de memoria e asociación de recordos.

Perda de creatividade

O soño REM favorece o pensamento diverxente ou creativo aumentando a flexibilidade e complexidade cognitiva. A falta de soño mingua a nosa creatividade.

Efectos emocionais

Durante o soño prodúcese unha integración da información que recibimos durante a vixilia coa experiencia da persoa difuminando os posibles efectos emocionais asociados. O soño afecta o centro emocional do noso cerebro, a amígdala. Unha soa noite de falta de soño cambia a capacidade de regular as nosas emocións de maneira eficiente. Isto provoca maiores niveis de irritabilidad e ansiedade.

Peores tomas de decisións

Como a nosa capacidade de concentración, atención e procesamiento da información é menor imos tomar peores decisións polo que seremos máis propensos a cometer erros, sobre todo ante situacións complexas. Por iso, cando nos enfrontamos a un exame, é conveniente durmir ben a noite anterior para ter as nosas neuronas a pleno rendemento.

A importancia da hixiene do soño

A falta de soño pode ser un problema grave para as persoas que non logran concilialo debidamente e caen nun insomnio crónico recorrente ou unha desregulación dos ciclos circadianos xa que a propia hormona encargada diso, a melatonina, vese afectada na súa fabricación pola falta de soño. O problema pódese converter nun bucle sen saída que pode chegar a preocupar aínda máis á persoa polo feito de non durmir o cal manterá a mente inquieta e ansiosa ante o temor da falta de soño unha vez máis.

Por isto, é importante manter unha boa hixiene do soño, tamén de forma preventiva, e recorrer a profesionais ou recursos baseados na evidencia científica, como os proporcionados pola Sociedade Española do Soño que melloren a calidade dos nosos soños, que será a calidade da nosa vida.

 

Iván Pico

Director y creador de Psicopico.com. Psicólogo Colegiado G-5480 entre otras cosas. Diplomado en Ciencias Empresariales y Máster en Orientación Profesional. Máster en Psicología del Trabajo y Organizaciones. Posgrado en Psicología del Deporte entre otras cosas. Visita la sección "Sobre mí" para saber más. ¿Quieres una consulta personalizada? ¡Escríbeme!

Añadir Comentario

Click aquí para dejar un comentario

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Servizos psicoloxía e publicidade: info@psicopico.com

Chat
1
💬 ¿Te ayudo?
Psicopico
👋 ¡Hola! Soy Iván Pico, psicólogo. Gracias por tu visita. ¿Necesitas una consulta más personalizada?

Soy especialista en aplicar la psicología a la resolución de conflictos diarios.

Psicología aplicada al trabajo, la educación, el deporte, las tecnologías o las relaciones personales.

🦸‍♂ Empieza tu proceso de orientación con unas tarifas muy asequibles.

¡Escríbeme sin compromiso para conocer más detalles

📲+34627 40 47 96 | info@psicopico.com