Deporte Educación

Destreza psicomotriz: fases da súa aprendizaxe.

O deporte é movemento, co cal a habilidade de saberse mover con precisión é clave na maioría de deportes e esta destreza motriz pódese mellorar co adestramento.

Poder executar unha acción deportiva existen varios factores:

  • Xenéticos: estatura, constitución física, estrutura muscular, etc…
  • Ambientais ou psicogenéticos: esquema corporal, psicomotricidade, personalidade, etc.
  • Esforzo: destreza motriz, concentración, motivación, adherencia, etc.

Dentro deste último punto, a destreza motriz debe ser educada e entrada polo que o adestrador-educador a incultará para mellorar o seu rendemento. O educador deberá ter certa habilidade para detectar os erros de execución e achegar unha retroalimentación ou feedback que reforce as mellorías nos xestos técnicos e motrices.

Proceso de aprendizaxe da destreza motriz.

Aprender destreza motriz implica un proceso físico e mental. Adquírense primeiro destrezas básicas como o gatear, camiñar ou rubir e outras máis complexas como andar en bicicleta, conducir un coche de F1 ou realizar un salto triplo mortal con dobre tirabuzón investido mentres te comes un kebab. As capacidades mentais e físicas están implicadas na execución pero sobre todo nas etapas temperás da aprendizaxe e require de concentración e atención.

Fases do aprendizajde da destreza motriz.

Utilizaremos como base a clasificación de Paul Fitts de 1964:

Fase Cognitiva

Nesta fase inicial a aprendizaxe céntrase en acumular a comprensión da maneira na que se executa a destreza motriz. O educador-adestrador explica e describe a tarefa e pode explicar con demostracións directas, gráficos ou exemplos reais a forma da execución correcta do xesto. Entra en xogo a cognición do alumno-xogador-aprendiz para obter o coñecemento. É a parte teórica. Posteriormente inícianse os ensaios iniciais que han de esixir sempre un bo feedback e reforzo xa que os erros serán habituais.

Exemplo: un porteiro de fútbol sala que se inicia no xesto da “cruz”, ou un xogador de squash que colle por primeira vez a raqueta e inicia o golpe básico de saque.

Fase Asociativa

É unha fase fundamentalmente práctica e de fixación. É o período máis longo na que se adquire a práctica necesaria para dominar un xesto. É o período de adestramento puro e duro.

Ao principio desta fase conséguese unha mellora moi rápida da destreza básica polo que cada vez é menos necesario o cambio para unha execución óptima. Un erro moi frecuente é que se adoita abandonar ou reducir o adestramento da destreza ao ver que se domina o xesto co que a curva de mellora empeza a decaer aínda máis. Non debemos de esquecernos de seguir adestrando todas as destrezas aínda que pareza que as dominamos para pasar de principiante a niveis avanzados. A retroalimentación do adestrador segue sendo sumamente importante, podemos pasar a realizalas sobre outras condutas ou erros que non están aínda interiorizados.

Exemplo: un xogador de fútbol sala profesional se sobreentiende que domina o xesto do pase co interior do pé. Con todo, é conveniente seguir realizando exercicios nos que o obxectivo siga sendo este tipo de destreza. É a única forma de dominala e perfeccionala.

Fase Autónoma

Os famosos automatismos. O suxeito xa é capaz de pór en práctica a destreza ao máximo nivel de habilidade e de forma inconsciente. A destreza xa é un hábito.

Todo o mundo teñen destrezas autónomas: camiñar, conducir, usar o coitelo para comer, usar os escarvadentes para comer arroz como os xaponeses (bo, esta non todo o mundo, polo menos eu non… :P), escribir, etc.

No deporte, por exemplo, un xogador de fútbol sala é capaz de controlar un balón coa planta de forma automática sen ter que pensar como realizar o xesto.

Os ximnastas olímpicos requiren de ate 8 anos para lograr competir ao máximo nivel.

O progreso desde a fase cognitiva, pasando pola asociativa e até a autómata require un cúmulo de práctica e tempo que depende das habilidades do suxeito, da situación da aprendizaxe e a complexidade da tarefa. Canto maior é a complexidade máis adestramento e dedicación necesitan, por exemplo, dise que os ximnastas olímpicos require de 8 anos para lograr competir ao máximo nivel.

O que algo quere, algo lle custa.

Iván Pico

Director y creador de Psicopico.com. Psicólogo Colegiado G-5480 entre otras cosas. Visita la sección "Sobre mí" para saber más.

Añadir Comentario

Click aquí para dejar un comentario

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.